Одағай

36

Сабақтың тақырыбы. Одағай

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Сөйлемішіндегіодағайдыдұрыстанып, олардыңтүрлерінажыратуғаүйрету.

Дамытушылық: Тапсырма беру арқылышығармашылықбелсенділіктерін, қызығушылықтарынарттыру.

Тәрбиелік:Оқушылардысауаттылыққа, ұстамдылыққа, әдептілікке, жылдамойлауғатәрбиелеу.

Сабақтыңтүрі: жаңа сабақты меңгерту

Сабақтыңәдіс-тәсілдері:баяндау, сұрақ-жауап, іздендірутапсырмалары.

Пәнаралықбайланыс: әдебиет

Сабақтыңкөрнекілігі:Оқулық, интерактивтіктақта, дидактикалықматериалдар.

Сабақтыңбарысы.

І Ұйымдастыру.

а)Қазақ тілім-өз тілім,ана тілім,

Абай,Мұхтар сөйлеген дана тілім.

Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені,

Болашағым,бақытым дара тілім.

ә) Психологиялық дайындық. Шаттық шеңбері

Айналаңақуанышсыйлайбіл!

.

Шеңбер болып тұрайық жылы жүзбен,

Бізге келсін, қуаныш нұр іздеген.

Шуақ толған жанымыз, жүрегіміз,

Үлгі алсын көрген жан мына бізден.

ІІ Үйтапсырмасын тексеру. Семантикалық карта арқылытексеру

Шылаулар Қосымшамағынаүстейді Сөз бен сөздібайланыс-тырады Үстемемағына Сұрақмағынасынбереді Өтініш, шектеу, даралаумағынасынүстейді
Мен, бен, пен, және +
Да, де, та, те +
Ма, ме, ба, бе, па, пе +
Қой, ғой, қана, ғана,

-ақ

+
Үшін,  туралы, дейін, шейін +

 

Жаңасабақ.

1.Аспанасты, жерүсті,

Ойхой, неткенкөкпеңбек!

Кеңейттіғойөрісті,

Көптенкүткенкөктемкеп.

  1. Шөре-шөре, лағым,

Тентекболма, шырағым.

Секектемедемінді ал

Селтеңдемейкұлағың.

  1. -Жә, беті-қолыңдағыкір-қожалақтыңсебебісолай-ақболсын, мейлі… Ал үстіңдегікиіміңді неге үтіктемегенсің?

-балалар,ендібүгінгітақырыптыңатын табу үшінәріптіжұмбақтышешіпкөрейік.

1.Оқуда бар.

Жазудажоқ.        /О/

2.Далада бар,

Жағадажоқ.        /Д/

3.Шегеде жоқ,

Таста бар.           /А/

4.Ғарышта бар,

Сайыстажоқ.       /Ғ/

5.Шанада бар,

Әндежоқ.            /А/

6.Торғайда бар,

Алаудажоқ.        /Й/

Толықмағынасыжоқ ,сондықтанзатты ,құбылысты,әрекеттінақтыбілдірмей,тек адамныңәртүрлікөңіл-күйін ,сезімінбілдіретіннемесежан-жануарларғақаратылыпайтылатынсөздеродағайдепаталады.

Одағайданегізгімағынаболмайды.

Сөйлемдеодағайлароқшауайтылады.Басқасөздерменграматикалықбайланысқатүспейді ,сұраққажауапбермейді.Одағайсөйлеммүшесі бола алмайды.Одағайсөйлемніңбасындада,ортасында да, соңында да қолданылабереді.

Оқулықпен жұмыс

1-жаттығу. Сөйлемдерді тиісті дауыс ырғағымен оқы. Қарамен жазылған сөздердің оқылу ерекшелігіне назар аудар. Олар сөйлемде айтылған ойға қатысты сөйлеушінің қандай көңіл күйін білдіріп тұр?

2-жаттығу.Сөйлемдерді мәнерлеп оқы. Сөйлемдерді көшіріп жазып, одағайлардың астын сыз. Одағайлар сөйлеушінің қандай көңіл күйін білдіріп тұрғанын айт. Одағайлардан кейін қандай тыныс белгілері қойылған.

Карташамен жұмыс

1.Пай-пай, Неткен сұлу табиғат!

2.Бәрекелді! Ауланы айнадай қып сыпырып қойған Алмас па?

3.Жә, сонда, оқушылар көшет егуге сабақтан соң барамыз дей ме?

4.Тәйт, титімдей болып өзіңнен жасы үлкен кісімен сөз жарыстырма!

5.Әукім, әукім, әукешім,

Қасиыншы әукесін,

Өссін, үйге құт болсын,

Бауыры толған сүт болсын. /10 ұпай/

Білім аукционы

1.Одағайдың ережесін айт. /5 ұпай/

2.Түу, сөзімді бөле бердің-ау! сөйлемнен одағайды тап./5 ұпай/

3.Тәйт, жә, тек одағайдың қай түріне жатады./10 ұпай/

4.Құрау-құрауодағайдың қай түріне жатады? /10 ұпай/

5.Одағайдың түрлерін ата. /15 ұпай/

6.Одағайы бар өлеңайтып бер. /15 ұпай/

3-жаттығу:Төмендегі одағайларды қатыстырып, сөйлемдер құрастырып жаз.

Сергіту сәті.Допты бір-біріне беру ойыны.Допты бір-біріне лақтыру кезінде одағайларды айту керек.

Сәйкестендіру тесті

1.Үшін, туралы, қой, қана.            қыстырма сөз

2.Ахау, бәсе, құрау-құрау.            шылау

3.Меніңше, әйтеуір, бәлкім.           үстеу

4.Төмен, кешке, әрең.                     Одағай  /10 ұпай/

Бекіту:

5-жолды өлең құрастыру.

1.Көктем

2.Екі сын есім

3.Үш етістік

  1. Таңқалдырған сөз немесе сөз тіркесі

5.Синоним          /10 ұпай/

Қорытынды: тест орындау

1.Одағайы бар сөйлемді белгіле:

а)Бәрекелді, дұрыс істепсің.

ә)Машина кілт бұрылды.

б)Серғазы амалсыздан тоқтады.

2.Одағайлар қатарын белгіле:

а)қазір, енді, бұрын.

ә) қарай, таман, үшін.

б)алақай, тек, шіркін.

3.Таңдануодағайдыкөрсетіңіз.
а) Апырай.
ә) Әттеген – ай.
б) Уһ.
4.Одағайдан кейінқойылатынтыныс белгіні тап

а) нүкте
ә) үтір
б) сұраубелгісі

5.Жекіру одағайынтап

а) Алақай
ә) Бәрекелді
б) Тәйт   тест орындауда 1қатеге 5ұпай,

мүлдем қате болмаса 10ұпай беріледі
Бағалау:барлық ұпай сандарын есептейді.

40-50ұпай жинаса «5»

20-30 ұпай жинаса «4»

10-ұпай жинаса «3»

Үйгетапсырма:

Одағайлардықолданаотырып

«Көктем» тақырыбына эссе жазып келу