Достық психологиясы

97

 

Пән: өзін-өзі тану

Тақырыбы: Достық психологиясы

Мақсаты: Оқушылардың арасында жағымды қарым-қатынас орнату, бір-бірін сыйлауға, адал дос болуға және қоршаған ортамен дос болуға үйрету, коммуникативті өрісті дамыту.
Міндеті:

  • Адам қарым – қатынасындағы достық ұғымы туралы түсінік беру;
  • Оқушылардың арасында достық сезімдерін дамытуға ықпал ету.
  • Оқушыларды сыйластыққа, әдептілікке, шынайылыққа, адалдыққа тәрбиелеу.

Көрнекілік: түрлі-түсті қағаз, оқушылар салған сурет, дәйексөз, мақал-мәтел

БАРЫСЫ:
І. Сәлемдесу.
Оқушылар хормен: Үлкенге де «Сіз»,
Кішіге де «Сіз».
Бар адамға құрметпен,
Бас иеміз біз.
ІІ. Шаттық шеңбері.
— Балалар, бәріміз шаттық шеңберіне жиналайық. Енді бір-бірімізге бүгінгі күніміздің тамаша өтуіне арнап жақсы тілектер айтайық. (Оқушылар «Досыммен бірге» ойыны арқылы бір-біріне бүгінгі күннің көңілді өтуіне арнаған тілектерін айтады.)
Тренинг ережелерімен таныстыру.
1. Бір-бірін сыйлау.
2. Ұзақ уақыт сөйлемеу.
3. Көңілді болу.

ІІІ. Кел, ойланайық, пікірлесейік.
Енді, балалар, мына өлеңді тыңдап көрелік.
Дос көп еді жүретін сыр ақтарып,
Жандарынан тұратын шуақ тамып.
Домбырамның үні де естіледі,
Достарымның сырлары сияқтанып.

Шын достықтың оттары жалындайды,
Дос қамалдар ешқашан алынбайды.
Дос көңілдер есепке бағынбайды,
Дос үректер өсекке бағынбайды.
Әңгімелесу:
1. Достық дегенді қалай түсінесіңдер?
2. Шын досты қалай білуге болады?
3. «Досы көпті жау алмайды» деген сөзді түсіндіріңдер?
4. Достары көп болу үшін адам қандай болуы қажет?

  1. Мәтінмен жұмыс. Екі дос (Ел аузынан)
    Ертеде ел арасында жаугершілік жиі болатын кезде қазақтың екі жауынгері төс қағысып дос болады. Бірде әскерлер бір өзеннің бойында қос тігіп дамылдапты. Тұтқиылдан жаудың қалың қолы шабуыл жасапты. Малды айдап, мүліктерін тиеп кетіпті. Қолға түскен азаматтарды айдап әкетіпті. Әлгі екі достың біреуі жау қолына түседі. Досының қолға түсіп қалғанын естіген екінші батыр күздің қара суығын елеместен өзенді малтып өтіп, жау жатқан жағаға келеді. Анталаған жау әскерлері оны тарпа бас салады. Жауынгер өзін қолбасына апаруын өтінеді. Алып келген соң ол жаудың қолбасына:
    — Мен қолдарыңа түскен бір жауынгерге құн төлеп, сатып алуға келдім. Менің оған айырбастап берер малым-мүлкім жоқ. Бір-ақ нәрсе беремін. Ол – өзімнің өмірім. Досымды босатыңдар, ол үшін менің өмірімді алыңдар, – дейді.
    Қолбасы ойланып отырып, оны сынамақ болады да:
    — Жарайды, мен сені қыршыныңнан қимай-ақ қояйын. Маған сол өміріңнің бір бөлшегін ғана берсең болады, – дейді.
    — Ол не? – дейді досын құтқаруға асыққан жігіт.
    — Маған сенің көздерің керек? – дейді қолбасы, – екі көзіңді ойып аламын.
    — Ол да болсын, көзімді ал да, досымды тезірек босат, – дейді.
    Жігіт бұл сыннан сүрінбей өтеді.
    Әлгі жауынгер тұтқыннан босаған досының иығына қолын салып, зағип күйі қуанып, күлімдеп келе жатады.
    Мұны көрген жаудың қолбасы: «Мынадай ерлері бар халықты тұтқиылдан келіп, қапыда бас салған жағдайда болмаса, бетпе-бет ұрыста жеңу қиынға соғады.» деп түйеді. Сөйтіп өз әскерлеріне шегінуге бұйрық беріпті.

Сұрақтар:

  1. Екі жауынгер қалай дос болыпты?
    2. Қазақ жауынгері досын тұтқыннан құтқару үшін не деді?
    3. Қосбасы оны қалай сынамақ болды?
    4. Қолбасының өз әскерлерін алып кетуіне не себеп болды?
    5. Бұлар қалай достасты?
  2. «Достық.Бірлік.» үйін салу.
    — Балалар, біздің адал достарымыз әлде де көп болу үшін, үлкен үй салуымыз керек. Сол үлкен үйді бәріміз бірге салып көрейік.
    Мақал-мәтелдер
    1. Досы жоқпен сырлас,
    Досы көппен сыйлас.
    2. Досың мың болса да – аз,
    Дұшпаның біреу болса да – көп.
    3. Досыңменен дос болғанға шаттан
    Дұшпаныңмен дос болғаннан сақтан.
    4. Ақылсыз достан, ақылды дұшпан артық.
    5. Дос басқа қарайды,
    Дұшпан аяққа қарайды.
    VI. Тыныштық сәті.
    — Балалар, орындарыңызға емін-еркін жайғаса отырыңыздар. Енді көзімізді жұмып, әркім өзінің досы, оның жалқы қасиеттері туралы ойлаймыз. (2-3 секунд)
    — Балалар, достарымызды ойлап болсақ, көзімізді ашайық. Параққа аты-жөнімізді жазып, ойлаған досымыздың есімін жазайық.

VII. Дәйек сөз.
— Енді балалар, бүгінгі тақырыбымызға сай мына дәйек сөзді жаттап, дәптерімізге жазып алайық. «Шын дос – таусылмас қазына»

VIII. Жүректен-жүрекке жылы лебіз білдіру.
— Балалар шаттық шеңберіне келе қойыңыздар. Енді қасымыздағы адамға жүрегіміздегі жақсы жылы лебізді білдірейік. Жүрекке жылы сөздер жазып беру.

  1. I Қорытынды.
    Өміршеңдік ережесі.
    Әр адамның ережесі – өз жүрек қалауымен жүру және батыл әрекет жасау. Сол сияқты иығыңды тіктеп, жарқын көңілмен іштей табысқа жетуге талаптанып, өміршеңдік ережелерін айтайық.
    1. Жігер деген – Мен
    2. Күш деген – Мен
    3. Махаббат деген – Мен
    4. Кешірім деген – Мен
    5. Құдірет деген – Мен
    6. Жасөспірімдік деген – Мен
    7. Жастық шақ деген – Мен
    8. Денсаулық деген – Мен
    9. Адалдық деген – Мен
    10. Жарқындылық деген – Мен
    11. Бар ғажайып деген – Мен

Х.  Үйге тапсырма.
«Жүректен шыққан» деген күнделік арнау. Күнделікті кімнен жақсы сөз есіттің, кімге жақсы сөз айттың, сол жақсы жылы сөздерді жазып жүру.