Жер беті суларын қорғау

38

БҚО Теректі ауданы

Қызылжар негізгі орта мектебі

География пәні мұғалімі

Кабулова Гулжанар Гайнеденовна

 

Сабақ тақырыбы: Жер беті суларын қорғау

Сабақ мақсаты: Судың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы. Су туралы оқушылар

түсінігін кеңейту, халықтық педагогиканы қолдану арқылы судың маңыздылығын

ұғындыру. Оқушылардың шығармашылық қабілетін, ізденгіштік, қиындықты

шеше білуі. Табиғатты қорғау, үнемшілдік, ұйымшылдық қабілетін ояту.

Көрнекілігі: Дүние жүзінің физикалық картасы

Қазақстанның физикалық картасы

Кестелер. РАФТ

Сабақ әдісі: Сто стратегиялары

Сабақ барысы: І.Қызығушылығын ояту

Сыныпты 3 топқа бөлу.

  1. Үй тапсырмасын пысықтау

3 топқа 2-2ден 6сұрақ беріп жауап алу.

І-топ.

1сұрақ. Жер асты суының қандай түрлері бар.

(су өткізгіштік, су өткізбейтін)

2 сұрақ. Мұздық қалай пайда болады?

 

ІІ-топ.

1 сұрақ. Су деген не?

2 сұрақ. Сарыарқада неге мұздық жоқ?

 

ІІІ-топ.

1сұрақ. Айсбергтер қалай пайда болады?

2сұрақ.Өткен сабақтағы тәжірибеге талдау жаса.

 

  1. Ой қозғау.

Су туралы мақал-мәтелдер айтады.

 

ІІ. Мағынаны тану.

1-топ. Канал. 2-топ. Бөген. 3-топ. Су ластануы

Канал – жасанды өзен. Ертіс-Қрағанды каналы. Ұзындығы 50км,ені 40м, тереңдігі 5-7м.

Бөген – жасанды  су қоймасы. Ертіс-Бұқтырма

Сырдария-Шардара.

Іле-Қапшағай

Су заңы.

Ауыл шаруашылығы – ең ірі су жұмсайтын  жүйе.

Дүние жүзіндегі ең лас теңіз – Жерорта

 

ІІІ.Толғаныс

  1. Кестемен жұмыс. Өндірісте

1т бидай – 1200м3                                                     1т шатын – 1000м 130т

1т күріш – 7000м3                                                     1т алюминий – 1000т

1т мақта – 10 000м3                                     1кг картоп – 300л

1 адамға 7жыл – 6м3                                               1кг бидай – 1200л

  1. Бүгінгі тақырыбымыз су туралы болғандықтан 3 топқа 3 түрлі тапсырма беремін, яғни географиялық объектілерді картадан көрсету.

1-топ. Қара теңіз, Жерорта теңізі, Бискай шығанағы, Гибралдар бұғазы,Магеллан бұғазы, Волга өзені.

2-топ. Балтық түбегі, Қызыл теңіз, Мексика шығанағы, Беринг бұғазы, Гольфстрим ағысы, Каспий теңізі.

3-топ. Ніл өзені, Байкал көлі, Енисей өзені, Ертіс өзені, Арал теңізі,Балқаш көлі.

  1. Жұмбақ шешу. РАФТ. Роль – әртүрлі заттар

Аудитория – адамдарға

Формасы – жұмбақ арқылы сұрақ қою

Тақырыбы – қорғауға шақыру, өтініш

 

1-топ сұрағы. Мені суға тастаған, сондықтан таттанып кеттім. Суға түскен адамдардың аяғын жарақаттаймын. Мені тап? (консерва банкасы)

  • Мен су түбінде жиналамын, су тартылғанда құрлыққа жел арқылы тараламын. Пайдам да, зияным да бар. Мені тап? (тұз)

2-топ сұрағы. Мен ылғалда, суда еримін, барлық тірі ағзаларға қажетпін. Менсіз өсімдік, жануар, балық өліп кетер еді. Мені тауып көр? (оттегі)

  • Мен өте аурумын, маған оттегі жетіспей, тыныс алуым нашарлап барады. Мен бұл суда тіршілік еткім келмейді. Маған таза су керек. Мені тауып, тезірек көмектесіңдер? (балық)

3-топ сұрағы. Мен жылтыр затпын, су түбіне мені адамдар тастаған. Ызам келгенде суға түскендерді жаралап, өшімді аламын. Мені жинап, бұрынғы қалпыма келтіріңдер. Сол кезде пайда келтіретін затқа айналамын. Мені тап? (сынған шөлмек)

  • Мен дымқылмын, менен өте жаман иіс шығады. Себебі, күн сайын адамдар маған қоқыс-қалдықтарын, өлекселерді тастап, ластайды. Мені тап? (ластанған су)

 

4.Өздерің тұратын елді мекенге жақын орналасқан өзенге сипаттама беру. Жайық өзені.

1-топ. Қайдан басталады, қай бағытта ағып, қайда құяды?

Қандай өзеннің, көлдің алабына жатады? Қандай су көздерімен молығады?

Өзен деңгейі жыл мезгілдеріне қарай өзгеруі, өзенді не үшін қолданады?

5.«Шағын эссе» «Жезбұға көлін қорғау жайлы менің жобам» (Үй тапсырмасы)

 

  1. Тыйым сөздер. (қосымша)

 

7.Қорытындылау. Бағалау, мадақтау.

 

Үйге тапсырма: Гидросфера қабығын қайталау.