Мұғалімге арналған оқулық бойынша LESSON STUDY

138

Мұғалімге арналған оқулық бойынша

LESSON STUDY

Мұғалімдердің білімін қалыптастыру және оқыту мен оқуды жетілдіру тәсілі  Осы тарауды Іс-әрекеттегі зерттеу және Lesson Study нұсқаулығымен қатар оқыңыз.

Қысқаша ақпарат

Lesson  Study  сыныпты  зерттеу  нысандарының  бірі  болып  табылады,  бұл  1870-ші жылдары Жапонияда тәжірибені жақсарту мен жетілдіру мақсатында пайда болған. Lesson Study  тәсілі Макота Йошида Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританияда жаңа тәсілдің таныстырылымын жасағаннан кейін, Жапониядан тыс жерлерде 2007 жылдан бастап танымал бола  бастады. Аталған  елдердің  зерттеушілері жапондық  ғалымдардың  халықаралық  зерттеу  аясында көрсетілген академиялық жоғары жетістіктеріне ықылас танытты. Йошида бұл жетістік  Lesson Study-дің жапон мектептерінде кеңінен қолданылуынан болып отыр дегенді алға тартады. Сондықтан қазіргі кезде Шығыс Азияның бірқатар елдерінде Lesson Study мұғалімдердің  педагогикалық  білімдері мен  тәжірибесін  дамытуға  арналған  тиімді  құрал  ретінде  белсенді  енгізіліп жатыр. Рефлексия Lesson Study нысанының бірі болып табылады деп айтуға болады.  Соған қарамастан, Lesson Study тәсілін енгізу жөніндегі қызметті кәсіби деп атау үшін белгілі  қағидаттар  мен  тәжірибелік  амал-шаралар  сақталуы  керек.  Нақты  айтқанда,  Lesson  Study  мұғалімдерді оқыту және олардың тәжірибесін дамытудағы ынтымақтастық тәсіл болып табылады және де іс-әрекеттегі зерттеу сияқты бірқатар циклдерді қамтиды. Lesson Study-де ең  бастысы «сабақты зерттеу» немесе «сабақты зерделеу» үдерісі болып табылады. Бұл үдеріс барысында ынтымақтастықтағы мұғалімдер оқу сапасын арттыру үшін белгілі бір тәсілді қалай  дамытуға болатындығын анықтау мақсатында оқушылардың оқу үдерісін зерделейді. Lesson  Study-дің  түйінді  сипаты  креативтілік  және  ғылыми  дәлдік  болып  табылады.  Креативтілік  оқытудың жаңа тәсілдерін әзірлеу мақсатында бірлесе жұмыс істейтін мұғалімдер бастамасы-мұғалімге арналған нұсқаулық | руководство для учителя | handbook for teacher  мен жасалады, ал ғылыми дәлдік жаңа тәсілдің тиімділігін көрсететін оқушының оқуы туралы  деректер жинауды көздейді. Атап айтқанда, Lesson Study тәжірибені жақсартудың демократиялық жолы болып табылады. Зерттеу жүргізетін топ әдетте кемінде үш мұғалімнен тұрады, бұл тәжірибесі мен білімдері  бір-біріне жайлы әсер ететін фактор болып есептеледі. Топ мұғалімдері көп жағдайда бір мектепте жұмыс істейді, бірақ тәжірибені жақсарту мақсатында бірлесе жұмыс істеу үшін басқа  мектептердің мұғалімдері де тартылуы мүмкін. Кейде топты кәсіби ұйымдастыру үшін белгілі  бір тәсілдерді немесе оқу бағдарламаларының аспектілерін пайдалану саласында мол жұмыс тәжірибесі бар, тиісті дайындықтан өткен мұғалімдер арнайы шақырылуы мүмкін. Зерттеу барысында барлық топ мүшелері толық көлемде және бірдей дәрежеде үдеріске тартылады. Тек  бір мұғалім ғана сабақ беретіндігіне қарамастан, зерттеу үшін бүкіл топ өзіне жауапкершілік алады және оқыту мен сабаққа берілген кез келген баға жеке мұғалімге емес, тұтастай барлық  топтың жұмысына қатысты беріледі. Lesson Study тәсілінің тағы бір демократиялық ерекшелігі  мынада, мұғалім зерттеу барысында жинақтаған білімімен педагог қауыммен кеңінен бөлісе  алады. Жапонияда мұғалімдердің тәжірибесін қолдауға және зерттеулердің жеке топтамаларын  дайындауға көмегін тигізу үшін Lesson Study нәтижелері жүйелі түрде жарияланып тұрады.  Lesson Study топтары сондай-ақ әріптестерімен бірлесіп жаңа тәсілді оқыту жолдарын және  оқу бағдарламаларының аспектілерін модельдейді, бұнымен қоса жүргізілген зерттеулер туралы көпшілік талқысын ұйымдастырады. Жапонияда Lesson Study бүкіл мектептің қызметін  үйлесімді етуге ықпал ету жолындағы оқушылардың құндылықтар жүйесі, атрибуттары және  жеке қасиеттері тұрғысынан бағаланады. мұғалімге арналған нұсқаулық | руководство для учителя | handbook for teacher мен жасалады, ал ғылыми дәлдік жаңа тәсілдің тиімділігін көрсететін оқушының оқуы туралы  деректер жинауды көздейді.

Атап айтқанда, Lesson Study тәжірибені жақсартудың демократиялық жолы болып табылады. Зерттеу жүргізетін топ әдетте кемінде үш мұғалімнен тұрады, бұл тәжірибесі мен білімдері  бір-біріне жайлы әсер ететін фактор болып есептеледі. Топ мұғалімдері көп жағдайда бір мектепте жұмыс істейді, бірақ тәжірибені жақсарту мақсатында бірлесе жұмыс істеу үшін басқа мектептердің мұғалімдері де тартылуы мүмкін. Кейде топты кәсіби ұйымдастыру үшін белгілі  бір тәсілдерді немесе оқу бағдарламаларының аспектілерін пайдалану саласында мол жұмыс тәжірибесі бар, тиісті дайындықтан өткен мұғалімдер арнайы шақырылуы мүмкін. Зерттеу барысында барлық топ мүшелері толық көлемде және бірдей дәрежеде үдеріске тартылады. Тек  бір мұғалім ғана сабақ беретіндігіне қарамастан, зерттеу үшін бүкіл топ өзіне жауапкершілік  алады және оқыту мен сабаққа берілген кез келген баға жеке мұғалімге емес, тұтастай барлық  топтың жұмысына қатысты беріледі. Lesson Study тәсілінің тағы бір демократиялық ерекшелігі  мынада, мұғалім зерттеу барысында жинақтаған білімімен педагог қауыммен кеңінен бөлісе  алады. Жапонияда мұғалімдердің тәжірибесін қолдауға және зерттеулердің жеке топтамаларын  дайындауға көмегін тигізу үшін Lesson Study нәтижелері жүйелі түрде жарияланып тұрады.  Lesson Study топтары сондай-ақ әріптестерімен бірлесіп жаңа тәсілді оқыту жолдарын және  оқу бағдарламаларының аспектілерін модельдейді, бұнымен қоса жүргізілген зерттеулер туралы көпшілік талқысын ұйымдастырады. Жапонияда Lesson Study бүкіл мектептің қызметін үйлесімді етуге ықпал ету жолындағы оқушылардың құндылықтар жүйесі, атрибуттары және  жеке қасиеттері тұрғысынан бағаланады. құрылым бойынша жүреді:

      жоспарлау  үдерісінде  жасалған  алдын  ала  болжамдарды  салыстыра  отырып,  «зерттелетін  оқушылардың»  оқуын  қадағалау және  болған  айырмашылықтардың  себебін белгілеу;

      сыныптың тұтастай оқытылуы;

      зерттеу сабағының барысы және оқыту үдерісі;

      белгіленген және  зерделенген негізге  сәйкес  келесі  зерттеу  сабағының мақсатын  белгілеу.

  •   келесі Lesson Study-ді топпен бірлесе жоспарлау.

Lesson Study топтамасынан кейін (ереже бойынша үш немесе одан көп сабақ) топ оқыту   тәсілі  мен  оқу  бағдарламаларына  енгізілетін  және  көпшілікке  таратылатын  өзгерістерді  келіседі.

Lesson Study тәсілі —  мұғалімдер  тәжірибесі  саласындағы  білімді жетілдіруге

бағытталған  ынтымақтастық  педагогикалық  тәсіл.  Бұл

тәсіл ХІХ  ғасырдың 70-ші жылдарында Жапонияда негізі

қаланған.

Lesson  Study-ге  жоспарлау,  оқыту,  қадағалау,  оқыту

мен  оқуды  талдау,  өз  қорытындыларын  тұжырымдап,

құжаттауды  бірлесіп  жүзеге  асыратын  мұғалімдер  тобы

қатысады. Lesson Study-дің циклін өткізген соң мұғалімдер

педагогикалық  тәсілдерді  түрлендіріп  немесе  жетілдіріп,

кейіннен ашық Lesson Study, таныстырылым өткізу, баспа-

да жариялау арқылы әріптестеріне таратады. Қазіргі кезде

оқыту әдістемесін жетілдіру, оқушылардың бастауыш және

орта  мектептегі  негізгі  пәндер  бойынша  білім  деңгейін

арттыру,  сондай-ақ  тұжырымды педагогикалық  тәсілдерді

жасау  мақсатында  Жапониямен  қатар  Сингапур,  Гон-

конг, Қытай, АҚШ, Ұлыбритания, Швеция және Канадада

ойдағыдай қолданылады.