Сәтбаев қаласы – менің қалам

148

Сабақтың тақырыбы: «Сәтбаев қаласы – менің қалам

 Мақсаты: Сәтбаев қаласы  туралы мағлұмат беру, қаламыз Сәтбаевтың көрікті орындарымен таныстыру; отансүйгіштікке, Отанын қадірлеуге үйрету; ұлттық патриотизм рухында тәрбиелеу.
Көрнекіліктер: Сәтбаев  суреттері, слайдтар.
Барысы:
І. Кіріспе

Оқушылар Фариза мен Мәди ортаға шығады.

1- жүргізуші:
Құрметті ұстаздар, оқушылар, бүгінгі біздің тәрбие сағатының тақырыбы – «Сәтбаев қаласы – менің қалам». Сәтбаев  қаласы Қазақстанның көрікті қалаларының біріне  айналып, әсем де жақсы  қала ретінде танылуда.

2 – жүргізуші:
Тәуелсіздік алған жылдар ішінде Елбасымыз Қазақстанды бүкіл әлемге танытты. Басқа мемлекет сияқты біздің де Астанамыздың бар екенін,14 облысының бар екенін, жұмаққа ұқсас жерлерінің  керемет екенін таныта білді. Әнұранымыз бүкіл әлемде шырқалды.
Әнұран орындалады.
Әдеби монтаж «Сәтбаев  тарихы»
2 – жүргізуші
Сәтбаев – Қарағанды төсінде егіз қозыдай қатар жатқан қос қала Жезқазған қасындағы  қаласы. Әр елдің баласы өз Отаны, туған жері туралы біліп, оны көркейтіп, қадірлей білу керек. Біз – осы елдің болашақ патриоттарымыз. Үлкендеріміз жасап берген жолды алдағы уақытта жалғастырушылар – біз. Ендеше Сәтбаев туралы, бүгін жырлап, әңгімелеп, мақтан етейік!
1 – жүргізуші
Кең дала төсі толқыған егін,

Күмістен көлі шашуын шашқан.

Өрісте малын әндетіп баққан,

Кеңгірдің  от қып толқынын жаққан.
Барша ұлттың халқы бақытын тапқан

Көгілдір туы түсіндей аспан

Жер бар ма шіркін өзіңнен асқан Сәтбаев – қалам менің!
2 – жүргізуші
«Өзіндік ортада туған, бәсекеге қабілетті тұлға алдымен өз халқының тілін, тарихын мәдениетін білу керек» деген Н.Назарбаев
Оқушылар ортаға шығып қала туралы жинақтаған мәліметтерін ортаға салады.

Нұрғиса: Туған  қалам Сәтбаев

Туған қалам Сәтбаев,

Мақтанышым Қашанда.

Қазақтың ұлы ғалымы,

Академик атында.

Ақнұр:

Кенін тапқан жерімнің,

Байлығы болған елімнің.

Кенді қазған кеншілер,

Татады еңбек жемісін.

Әсел:

Құтты болсын Қаламыз,

Туған күнің бүгінгі.

Жырға қосып атынды,

Шаттық әнге саламыз!

Аружан:Сәтбаев қаласының ауа райы  жазы құрғақ, қысы қатты континенттік аймақ болғандықтан бұл өңірде сібірдің сақылдаған аязы, Орта Азияның аптастығы тоғысып тұрады. Жаздағы орташа температура +24 С тең. Қыстың ең  суық айы қаңтарда температура 14-16 С абсалюттік  минимум 37-40 С, жазда ең ыстық ай шілдеде орташа температура +20-25 С, абсалюттік минимум +370-45С деңгейді көрсетеді. Осыған сай ауа температурасының жалдық ауытқуы -96 С.

Анель: Сәтбаев- достықтың қаласы

Сапырған сары алтын тастардан,

Бәріндеасқақ ән, жақсы арман.

Бақытты байтақ ел достығы

Қаныштың қосынан басталған.

Арайлым:

Сары алтын Сарыарқа даласы,

Халқымның кемеңгер данасы данасы.

Әр-таңын ән-күймен қарсы алған,

Сәтбаев-достықтың қаласы.

Еркеназ:

Жалыңды жүректе сыр қандай,

Шын достықсалтанат құрғандай.

Қаланың әр кешке, әр үйі,

Сәтбаевдеп жырлап тұрғандай.

Марат:

 

Ырыс боп ағылған кеніміз,

Шахтада шыңдалған еріміз,

Қарсы алар құшағын кең жайып.

Сәтбаев-жас қала, келіңіз!

 

Айдос:

Бар мекенім, бесігім тербетілген,

Кенші қала, айналдым келбетіңнен.

Шыға келсем ерте мен көше бойлап

Күлімсіреп сипайды күн бетімен.

Мадина:

Қала толы қайнаған жұрт ішінде,

Кеншілердің үңілем түр-түсіне.

Кенді өлкенің кемеңгер ұландары,

Толағайдың қуаты тұр ішінде.

 

Еркеназ: Жұмысшылардың Никольский поселкесі, кейін Никольский қаласы, қазіргі таңдағы Сәтбаев қаласының тарихы үлкен өнеркәсіп аймағы болып табылатын Жезқазған-Қарсақбай-Ұлытау трихтарымен ажырамас жұпта. Орталық Қазақстан даласының қазбалы пайдаға толы екенін адамзат баяғыдан, тіпті сонау қола дәуірінен бері білген. Ол туралы тарихта із қалдырған ашық кен орындары мен кен байытуға арналған пештердің іздері, мыс кесектері және табылған жебелердің мыс пен қоладан жасалған ұштары айтады.

Санжар: Құрлықтың ортасында, Еуразия кіндігінде орналасқандықтан Сәтбаев аймағының су қоры Каракеңгір өзенінің Кеңгір су қоймасының, Сарыкеңгір және қос жер асты бұлақтарының су көзін пайдаланады. Бұл өзендер қар, жер асты суларымен және атмосфералық жауын-шашынмен қоректенеді. Өзен арналары қар көп жауған жылдары өте мол су қорын жинайды. Өзендегі ең ұзын өзен-Қаракеңгір, оның ұзындығы 350км алқабының ауданы 16,700 км,орташа жылдық ағын мөлшері секундына 2,1 текше метрге жетеді.

Нұрасыл: Сәтбаев қалалық торабына (агломарция) Сәтбаев қаласы мен поселкелік округ (Жезқазған кенті мен Сәтбаев селосы) енеді. 2008 жылғы 1 қаңтардағы мәлімет бойынша Сәтбаев торабы халқының саны 70645 адам, оның 70398-і қала халқы, 247-і ауыл халқы.1989 жылғы және 1999 жылғы халқы санақ аралығында Сәтбаев қаласының халқы 4,3 мың адамға немесе 5,9%-ға азайды. 1996 жылға дейін халық санының азаюының басты себебі, қоныс аударып кетушілердің көбеюі себеп болды.

1-жүргізуші: Иә, біз қаламыз жайлы жақсы жерлерінің бар екенін көрдік, мәліметтер білдік, туған жер жайлы ән шырқайық!

Барлығы ән айтады.

2-жүргізуші: Біздің сыныпта қаламдары жүйткіп тұратын оқушылар бар. Ендігі кезекті соларға берсек.

Сәтбаев қаласы туралы ойтолғаулар:

Аружан:

Менің туған қалам-Сәтбаев қаласы.Мені қаршадай кезімнен бастап,туған жерді сүйуге,қадірлеуге,қастерлеуге баулыған. Күннен күнге Сәтбаевтың  климатына,ыстығы мен суығына бойым үйреніп келеді.Сәтбаев қаласы шағын болса да, мені ыстық сезім Сәтбаевқа тартып тұрады. Адамның ең бір үлкен борышы-туған қаласын көркейтуге үлесін қосу.

Біреу  менен: «Сен қай қаладансың»-деп сұрағанда мен ; «Менің туған қалам-Сәтбаев!»деп көтеріңкі көңіл күймен,көтеріңкі ырғақпен,үлкен мақтанышпен жауап қайырамын.Тіпті,кейбірі; «Бұл қандай қала?»-деп сұрайтандары да бар. Ал мен болсам Сәтбаев туралы қуана-қуана айтып бергенде,әрбір адам менің қалама қыдырып барғысы келеді.

Алда Сәтбаев қаласының меретойы келе жатыр.Биыл Сәтбаев қаласыны 41 жыл болады!

 

Фариза: Мен өзімнің туған қалам Сәтбаев қаласын мақтан тұтамын. Қазақ КСР жоғары советі Прездиумның қаулысы бойынша Жезқазған облысының Никольский қаласы 1990жылы 13 қыркүйегінде Сәтбаев қаласы болып аталды,бұл біздің қаламыздың туған күні. Сәтбаев қаласының жалпы жер көлемі 110435 гектар жерді алып жатыр. Сәтбаев халқы көп ұлтты, тату-тәтті бірлікте өмір сүруде. Жазы құрғақ, қысы қатты, континеттік аймақ. Қаракенгір, Сарыкеңгір, Жезді өзендері Жезқазған қаласының маңында қосылып, Сарысу өзеніне құяды. Өзен маңында тал,терек,айың,қарағаш,шілікті тоғайлар бар,жан-жануарлар мен құстарға бай. Бұрында осы қала орналасқан жерде көктемде қызғалдақтар мен сарғалдақтар, бәйшешектер қалың өсетін жер бетін кілемдей құлпыртатын қазір олар өте аз. Сәтбаев қаласында ауызсу «Есқұладан» таратылған,тұщы жер астының суы.Ертеде бұл жерді Досхан жері деп атаған. Ол кісі батыр адам болған. Осынау қаланың академик Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтіңатымен аталуы зор мақтаныш. Жерімізде мыс пен жез кенін тауып, халқымызды қуанышқа бөледі. Шахталарда не бір еңбек ерлері жұмыс атқарады. Менің атам Бектұров Ербатыр-«Құрмет» орденінің иегері. Менің қаламмен мақтанамын!

Жүргізушілер: Сәтбаев қаласының туған күніне арналған сынып сағаты өз мәресіне жетті. Белсене қатысқандарыңызға  рахмет!