Сәбидің дүниеге келуімен байланысты өлең-жырлар

Сабақтың  тақырыбы :    Сәбидің дүниеге келуімен байланысты өлең-жырлар   

Сабақтың мақсаты :    а) ауыз әдебиетінің түрлері туралы түсінік беру,пәнге деген қызығушылығын арттыру;

ә) оқушылардың бойына әдептілік,инабаттылық,қарапайымдылық  қасиеттерін қалыптастыру;


б) оқушылардың білімін бақылау арқылы мәнерлеп оқуға дағдыландыру;

Сабақтың түрі:       аралас сабақ

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, т.б

Сабақтың көрнекілігі:,    кітаптар,  суреттер т.б

Пәнаралық байланыс:          тарих,ән-күй


Сабақтың барысы:

                                          а) Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен амандасу,түгелдеу, оқу құралдарын тексеру, сыныптың тазалығына көңіл бөлу.  Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

                                           ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Үйге берілген тапсырманы  сұраймын.  Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

                                                  б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Қазақ халқында нәрестенің дүниеге келуі үлкен қуаныш болып тойланған. Отбасының арманы мен тілегі, алтын тірек-діңгегі, ерлі-зайыптылардың сүйеніші мен қуанышы — бала.

Сондықтан да қазақ халқының ертегі, өлең-жырларының көбінде зарыққанда көрген ұлдарының батыр, өнерлі болып суреттелуі «Атадан ұл туса екен, ата жолын қуса екен, еліне қорған болса екен» деген тілектен туған.

Адамның тууынан бастап, қартайғанға дейінгі өмір жолының әр кезеңін атап өту, оған арнап өлең-жыр шығару қазақ халқының ежелгі дәстүрі болған. Бала туғанда елді жинап «шілдехана» жасау, азан шақырып, ат қойғызу, бесікке салу, аяғын апыл-тапыл баса бастаған кезде «тұсау кесу», алғаш рет жолға шықса «тоқым қағар», бес жасқа келгенде «атқа мінгізу», мектепке оқуға барғанда «тіл ашар» тойларын жасау секілді салт-дәстүрлер сақталған. Осындай салттан туған өлеңнің бірі — бесік жыры. Баланы бесікке салуды қазақтар қуанышпен тойлап өткізген. Мұны да ойын-сауыққа айналдырған. Онда айтылатын өлең-жырларда жас бала дені сау, еңбек сүйгіш, өнерлі, елін қорғаушы ер-азамат болып өссе екен деген тілек байқалады.

«Бесік жырында » ананың балаға деген мейірі, махаббаты жырланады.

Мәселен:

Әлди, бөпем, әлди-ай!

Айналайын шырағым,

Көлге біткен құрағым.

Жағамдағы құндызым,

Аспандағы жұлдызым,

Әлди, бөпем, әлди-ай!

Кітаппен жұмыс:    Кітаптан  өлеңдерді  мәнерлеп,нақышына келтіре оқиды.

Шығармашылық жұмыс:   «Шілдехана», «Тұсау кесер», «Тоқым қағар», «Атқа мінгізу» туралы ойтолғау жазады

Білімді бекіту:

Өтілген тақырыпқа байланысты бірнеше сұрақтар қоямын.

  1. Қазақ әдебиеті нешеге бөлінеді?
  2. Тұрмыс-салт жырлары әдебиеттің қай түріне жатады?
  3. Салт өлеңдерінің ішінде қайсысын көп қолданады?
  4. Не себепті баланың тұсауын ала жіппен кеседі?

Білімді бағалау:

Оқушылырдың жауаптарына ,сабаққа белсене қатысып отырғандарына қарай білімдері бағаланады.

Үйге тапсырма:   «Бесік жыры», «Тұсау кесер»,  өлеңдерін жаттап,   әуенімен айтып келу.