М. Жұмабаев «Сүйемін»

Сабақтың тақырыбы:            М.Жұмабаев «Сүйемін»

Сабақтың мақсаты:

а)   М.Жұмавбаевтың ақындық ерекшелігіне тоқталу;

ә)  Мағжан өмірі мен «Сүйемін» өлеңінің байланысын ашу;

б)  Мағжан туралы деректерді кеңірек түсініп,ұғынуға дағдыландыру;

Сабақтың түрі:      дамыта оқыту

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап,талдау,іздену  т.б

Сабақтың көрнекілігі: шығармалар жинағы,   портреті   т.б

Пәнаралық байланыс:          тарих

Сабақтың барысы:

                                          а) Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен амандасу,түгелдеу, оқу құралдарын тексеру, сыныптың тазалығына көңіл бөлу.  Оқушылардың зейінін сабаққа аудару.

               ә) Үй тапсырмасын пысықтау:

Үйге берілген І.Жансүгіровтің  «Бөбек бөлеу»  өлеңін мәнерлеп оқиды.Оқушыларға бірнеше сұрақтар қоямын.

  1. Сәбиін бесікке бөлеген ана баласының қандай болып өсуін тілейді?
  2. Халық арасында көп жырланатын бесік жырларының тағы қандай түрлерін білесіңдер?

3.Олар қандай сөздерден басталып,қайталанып отырады?

б) Жаңа сабақты түсіндіру:

Мағжанның қандай шығармаларын білесіңдер?

Мағжанға айып тағылғанда қандай айып тағылған еді?

                          Мағжан Жұмабаев         (1893-1938)

1.Ақын                                                                     2. Зерттеуші                   3. Аудармашы

өлеңдері поэмасы    
«Өмір», «Анама», «Сырым» «Батыр Баян»

«Тоқсанның тобы»

«Педагогика»

«Бернияз Күлеев»

«Ақбозат»

«Большевик баласы»

 

 

 

А)

 

 

 

 

 

 

 

 

Ә) Өлең құрылысына талдау.

Күлдей күңгірт шашы бар,                 а

Тоқсан бесте жасы бар,                       а

Көз дегенің сұп-сұр көр,                     ә

Тасбиқ санап бүгіліп,                           б

Жерге қарап үңіліп,                              б

Көрсе ауыр күрсінер,                           а

Менің бір қарт анам бар,                      а

Неге екенін білмеймін,                        в

Сол анамды сүйемін.                           в

(1 шумақ , 9 тармақ, , 7 буын аралас ұйқас)

Б) Өлең мазмұны

І қатар. Ана,өмірдің алтын кіліті сенде ғана

ІІ қатар. Жар-ердің тірегі.

ІІІ қатар. Туған елін сүйе алмаған,

Сүйе ала ма туған жерін.

 

Деңгейлік тапсырмалар

І

Сөздер           Мақал-мәтел
Ата-ана Жанұя- шағын мемлекет.  Әке көрген оқ жонар. Ата-ананың ақылы-қакзулы қара жолмен тең.
Жар Ерге жаққан әйел елге де жағады. Әйел-үйдің көркі. Жақсы әйел-ырыс.  Алған жарың жақсы болса,айтың-тойың не керек.Жақсы  әйел жолдасың,Жоқтан құрап тойғызар.
Туған ел  
Туған жер  

 

ІІ

теңеу Эпитет
Күлдей

Жыландай

Құрандай

Күңгірт

Сұп-сұр көр

Жабайы жар

Ұйқы басқан қабағы

 

ІІІ.Шығармашылық       (әңгіме,өлең, сурет салу)

 

Топтастыру жүйесі:

Жанұя құрметтеу                  ата-ананы жақсы көру                  достарды сыйлау

 

 

                                                     Махаббат

 

Ұстазға деген сүйіспеншілік               жерін                        елін

 

  Білімді бекіту:   Өтілген тақырыпқа байланысты бірнеше сұрақтар қоямын. Түсінбеген сұрақтарына жауап беремін.

  1. «Махаббат» деген ұлы ұғымды ауызға алғанда біздің бойымызда қандай адамдық қасиеттер қалыптасады деп ойлайсыңдар?
  2. Біз осындай адамгершілік ұлы қасиеттерімізді кімге және нелерге арнауымыз керек?

 

Білімді бағалау: Оқушылырдың жауаптарына ,сабаққа белсене қатысып отырғандарына қарай білімдері бағаланады.

 

Үйге тапсырма:       Мағжан Жұмабаевтың  «Сүйемін»  өлеңін мәнерлеп оқып келу.