От – досымыз, от –жауымыз

242

Тақырыбы: От – досымыз, от –жауымыз

Мақсаты:оттыңадамөміріндегімаңызын,пайдасын, пайда болу жолдарынұғындыру. Соныменқатароттыңтілсізжауекендігінұқтыру.

Өрттіңзияны мен қауіпсіздігітуралытолықмағлұмат беру. Оқушыларғаоттансақтанудыңжолдарын, өрттіңтабиғатқа, адамғаәкелетінзардабынтүсіндіреотырып, сіріңке, оттықт.б. қатерлінәрселерденаулақболуғатәрбиелеу.

Көрнекілігі: ауызша журнал, сюжеттісуреттер, плакаттар, тірек–сызба, макет.

Пәнаралықбайланыс: анатілі, дүниетану.

 

Барысы.

 

1-бет.Оттың шығутарихы.

Мұғалім:Құрметтіоқушылар, біздіңбүгінгітәрбиесағатымыздыңтақырыбы «От – досымыз, от –жауымыз». Жалпы «от» дегенсөздіқалайтүсінесіздер? От өмірімізгеқуатберіп, бойымыздыжылытады. От –өмірсәні. Отсызтіршілікжоқ. От жағылмасатамақпіспейді, үйжылымайды.Отқалайпайдаболды?

Ертезамандаалғашқыадамдароттыпайдаланудынайзағайдантүскеноттанүйренді. Солнайзағайдантүскеноттысөндірмейпайдаланды. Барлығыаңаулауғакеткенде, бірадам от басындақалатынболған. Тамақтыпісіріпжеуді де найзағайотыныңастындақалғанеттенбайқаған.Отастындақалғанетшикіеттендәмдірекекенінбайқап, астыпісіріпжеудіүйренген. Солзаманнан–ақоттыңөтемаңыздыекенінаңғарамыз.

2-бет.От –өрісікеңтүбір. Енді осы «от» түбірінебайланыстысөздердітерсек: отағасы, отау,отарба. Яғнимұннаншығатыннәрсе–«от» сөзіжылылықтыңбелгісііспеттес. Оттыңпайдасыменқатарзияндыжағы да жоқемес. Қандайзияны бар, оқушылар?

Оқушылар: Өртену, күю, жану, жарақаталу.

Мұғалім: 3-бет. «Отпенойнама, күйесің» дегендейоттыңзияндыжақтарынатоқталсақ:

Оттыңзияндыжақтары: оттыдұрыспайдаланбаса, адамкүйіпқалады. Өртенген дала. Күйген ас.

4- бет. « Өрт –тілсізжау» аттыбөліміміздеөрттіңшығусебептерітуралыайтамыз. Бұлтараудасіріңке, темекі, үтік, газ суреттеріненеайтааласыңдар? (суреткөрсетіледі)

Өрттіңшығу себептері:1.Шылымның тұқылынсөндірмейтастаса;

2.Шырпымен ойнаса;

3.Үтікті қосыпкетіпқалса;

4.Газды ашыққалдырыпкетсе;

 

5-бет.»Ойыннан от шығады» аттыбұлбеттеДидарбаланыңшырпыменойнаймындеп, ойынның арты өрткеайналғанын, өзікештүсініпбармағынтістейтінітуралысөзетеміз.

1-оқушы: Ойынтүбі–от.

Дидар бала біркүні

Көріпқалдыкірпіні.

Қолынаалдышырпыны.

Дидар: Кірпішектішырпымен

Өртейін мен, жағайын.Лапетіпкірпіжанғанда,

Қызыққа мен батайын.

 

2-оқушы:Сөйтті дағы

Кірпініңжанынабарып

Шырпынылездеалып

Тұтатқандакірпіні,

Бара жаттыжанып.

 

3-оқушы:Жанталасты байғұскірпі,

Ауладағы мая шөптің

Арасынабарыпкірді.

Шөптұтаныплаулапжанып

Жұрттыңбәріндүрліктірді.

 

4-оқушы:Қатты састыДидар бала

Өрткеоранып мая кетті.

Көршіүйдегіқұрбысына

Болғанжайды баян етті.

 

Дидар:Кірпімененойнағанмын,

Не боларынойламадым.

Өкінгенненқандайпайда

Ендіқайттімқиналамын?!

 

5-оқушы:От жақпакүйерсің,

Өртеніпжүрерсің.

Сіріңкеніұстасаң,

Бәлеге сен түсерсің.

Кірпімененойнасаң да,

Шырпымененойнамашы.

 

Дидар:Кешір,досым, қателестім.

Шырпыныұстап, көктемеспін.

Ата–ананыңрұқсатынсыз

Сіріңкегебеттемеспін.

 

Алыңдарұғып, балалар,

Істерікейдешалалар.

Шырпы, оттық, электрге

Шамакелсежоламаңдар.

 

6-бет.Өрт қауіпсіздігінбілу-әроқушыныңміндеті. «Сақтықтақорлықжоқ» депаталатынбұлбеттеоқушыларөртқауіпсіздігінайтыпбередіжәнеөртқауіпсіздігінекерекқұралдардыңсуреттеріменжұмысжүргізеді.

 

7-бет.Жағдаяттық сұрақтар.

Қалташалардыңішіндегісұрақтарғажауапбереміз.

1.Сен үйдежалғызқалдың.Ата–анаңқонаққакетті. Кенетэлектртоғыныңпышырлапжанабастағанынбайқадың. Не істередің?

2.Екі досыңмен (үшеуің) демалыскүнібірігіпойнапжүрсіңдер.Қарындарыңашып, күлгекартопкөміпжегілеріңкелді. Сөйтіпсіріңкеәкеліп, аулаға от жағабастадыңдар. Біркездежаққаноттарыңжелменұшыпауладағыүйілгеншөпкетиіп, шөпжанабастады.Неістейсің?

  1. Үйгекөпқонақкелді. Қонақтаршайішіпболғансоңүлкенкісілершылымшегугесыртқашықты.Сөйтті де біркісініңшеккеншылымыныңсөнбейқалғантұқылынанжердегіқурағаншөпжанабастады.Мұндайжағдайда не істейсің?

4.Үйге анаң от жағып, өзідалағашығыпкетті.Жаныпжатқанпештіңесігіашылыпкетіп, ішіненжанған от түсіпкетті.Сен не істередің?

5.Сен сабаққакелгендесыныптасыңоттықұстапжүргенінкөрдің.Мұндайжағдайда не істередің?

 

8-бет.Мұғалім:От туралымақал –мәтелдерайтайық.

6-оқушы:1.Отпен ойнама,күйерсің.

2.Ойын түбі–от.

7-оқушы:1.Отын дегеншөпболар,

Жинайберсеңкөпболар.

2.От жақпа-пісерсің,

Ор қазба–түсерсің.

8-оқушы:1.Сумен ойнама–батарсың,

Отпенойнама–күйерсің.

9-оқушы: От пен су –тілсізжау.

10-оқушы:Өзі саққақұдайжақ.

11-оқушы:Сақ жүрсеңсаужүрерсің.

12-оқушы:Сақтықтысұңқырданүйрен.

13-оқушы: Жаужоқдеме–жар астында.

Бөріжоқдеме –бөрікастында.

 

Мін, балаларбүгінбіз «От –досымыз, от -жауымыз» дегентақыртатәрбиесағатынөткіздік. Жоғарыдаайтылғандардыестеріңдесақтап, әдептіоқушыболыпжүріңдер.