Гүлдің құрылысы

220

Сабақтың тақырыбы: Гүлдің құрылысы

Сабақтың мақсаты: Гүл, оның құрылысы мен функциясын теориялық  және практикалық тұрғыда сипаттап, жете түсіну.

Білімділігі – гүлдің негізгі құрам бөліктері: тостағанша жапырақшаларымен жыныс мүшелеріне  толық сипаттама беріп, олардың                      құрылысымен таныстыру;

Тәрбиелілігі – адамның тұлға ретінде қалыптасуын, адамгершілік қасиетін,

жалпы қоршаған ортаға деген жанашырлық сезімін дамыту;

 

Дамытушылығы – пәнге, тақырыпқа байланысты қызығушылықтарын

дамыту.

 

Сабақтың түрі: аралас

 

Сабақтың көрнекілігі: Гүлдің макеті, суреттер, тірек-сызба, электронды

көрсетілім, кеппешөптер.

 

Сабақтың оқыту әдістері: Түсіндіру, баяндау, сұрақ-жауап, проблемалық  дифференциалды элементтер.

 

Сабақтың жүру барысы:

 

І. Ұйымдастыру кезеңі

 

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру

 

Ой қозғау (нені білеміз?) Сынып оқушыларымен  «Өсімдіктің вегетативті

мүшелері» тақырыбында білімдері тексеріледі

 

1 тапсырма.

Түрі өзгерген мүшелер арқылы көбею туралы түсінік бер.

 

 

 

 

 

2 тапсырма.

Жапырақтың сыртқы құрылысы, жүйкеленуі, түрлері туралы түсінік бер.

Жапырақтардың сабаққа орналасуы туралы түсінік бер.

 

ІІІ. Жаңа материалды түсіндіру

Жаңа сабақтың тақырыбын ашу үшін мына сөзтуымды шешейік, ерекше

тор көзден шығатын қандай сөз?

1.Ең алғаш жасушаны микроскоп арқылы көрген адам? (Гук)

2.Камбийден кейінгі қабат (Сүрек)

3.Шығу тегі атқаратын қызметі ұқсас жасушалар тобы? (Ұлпа)

Ассосациялық карта: балалар гүл дегенде көз алдарыңа не келеді, ойларыңызға  не түседі?

 

 

 

 

Көбею мүшесі              Қысқарған өркен          Әртүрлі түстер

 

Гүл құрылысы көрсетілген макет және нағыз гүлді көрсете отырып, оқушыларды  гүлдің құрылысымен таныстыру.

 

Гүл дегеніміз —  көбеюге қажетті, жыныс мүшелері бар, бұтақтанбайтын, түрі өзгерген, қысқарған өркен.

В) Аналықтың және аталықтың құрылысы

  1. Аналық аузы 1.Аталық жіпшесі
  2. Мойны 2.Тозаң қабы
  3. Жатыны 3.Тозаңдар

                                                              

 

ІV. Бекіту «Бәрін білгім келеді»

 

Оқулық мәтініндегі суреттерді пайдалана отырып, гүлдің көбею

мүшелеріне тірек-сызбаны құрастыру үшін оқушыларға тапсырма берілді.

1-топқа – Аталықтың құрылысы

2-топқа – Аналықтың құрылысы

3-топқа – Гүлдің құрылысы

 

Жұмбақтар.

 

1.Көктемде тұрады, бұтаққа асылып,

Күзде жерде жатады шашылып.                            (Жапырақ)

 

2.Сабаққа бекитін жіңішке ноқтасы да біреу,

Күнге қарап жалпиған тақтасы да біреу.              (Жапырақ)

 

3.Абайла жапырағы “шағады” балақай,

Бұл өсімдік аталады …….                                        (Қалақай)

 

4.Жеміс емес жейсіңдер, шырын екен дейсіңдер.

Денсаулыққа ем тамыр, оның аты — …                     (Жемтамыр)

 

5.Өсімдіктің бойлап өсер тірегі

Көп мүшенің ішіндегі бірі еді.

Жоғары -төмен тұратұғын таратып,

Осы мүше өсімдіктің жүрегі                                       (Сабақ)                                                 

 

  1. Гүлді қоршап аялайды, қорғайды,

Ол тұрғанда гүл де онша тоңбайды.

Мұндай ұсақ жапырақшалар болса егер,

Ұзақ уақыт күлтесі де солмайды                            (Тостағанша)

 

№12-зертханалық жұмыс.

     Тақырыбы: Гүл құрылысын талдау.

     Мақсаты: Өсімдіктің көбею немесе генеративті мүшесі – гүлдің

құрылысын  зерттеу.

     Құрал-жабдықтар: нағыз гүлдер (қызғалдақ, гүлдеп тұрған бөлме

өсімдіктері және т.б.), қатты қағаздан ойылған жеке гүл

бөліктері, ұлғайтқыш қол әйнек, сапты ине.

     Жұмыстың барысы:

  1. Нағыз гүлден (ол болмаса) немесе гүл бөліктерінің қатты қағаздан жеке-

жеке қиылған жапсырма (аппликация) көрнекі құралдардан гүл

бөлімдерін  табу, пішініне, санына, реңдеріне көңіл аудару.

  1. Табиғи (нағыз) гүлден гүл бөліктерінің орналасу тәртібімен танысу.
  2. Гүл бөліктеріне қарап жай немесе қос гүлсерікті екендігін анықтап

ажырату.

  1. Аталық пен аналықты жеке бөліп алып құрылыстарымен танысу, суретін

салып атын жазу.

 

Нәтижесі:  1) Гүлдің құрылысын жаз:

 

1._______________________________________

2._______________________________________

3.______________________________________

4.______________________________________

5.______________________________________

  

   2) Берілген сипаттамалар гүлдің қай бөлігіне тән екенін гүл бөлігінің бас әрпін қойып белгілеңдер («ГС» – гүлсағақ; «ГТ» – гүлтабан; «Т» – тостағанша; «К» – күлте; «А» – аталық; «Ж» – аналық).

 

3) Мыналардың қайсысы дұрыс гүл, қайсысы бұрыс гүл?

Қорытынды: М.Бесбаевтың «Миллион гүлдер» әнімен сабақты аяқтау.

 

  1. «Бейнет түбі – зейнет». Оқушыларды бағалау.

 

Үй тапсырмасы.  §22 оқып, гүл бөліктерін түрлі қағаздан әзірлеп, қатты

қағазға   жапсырып әкелу