Мемлекеттік рәміздер тарихы

201

Тақырыбы: Мемлекеттік  рәміздер тарихы

Мақсаты: Оқушыларды мемлекеттік рәміздердің шығу тарихымен таныстыру;

Оларды отаншылдық рухта тәрбиелеу, мемлекеттік рәміздерімізді қастерлеуге шақыру.

 

Жүру барысы

  1. Қызығушылықты ояту сатысы

Біз бүгін мемлекеттік рәміздеріміздің шығу тарихы туралы білетін боламыз. Осы рәміздердің неге керек екені туралы ойланайық. Рәміздер туралы не білеміз немесе не білемін деп ойлайсыз? 4 минут ішінді білгендеріңіздің тізімін жасап шығыңыз.  Енді жұбыңызбен 5 минут ішінде бөлісіңіз де, өзіңіздің жазғандарыңыздан 3-4 мысал айтыңыз. Берген мысалыңыз нақты білетін мысалдарыңыздан болу керек.

Мұғалім  БҮҮ  кестесін тақтаға сызады. Енді маған осы кестенің бірінші бағанын толтыруға көмектесіңіз. Әр жұп ең маңызды идеяларын айтады, ал мұғалім жазады.

 

Білемін

 

Үйренгім келеді Үйрендім

 

Мұғалім жазылғандарды оқиды және сонан соң:

Сонымен біз рәміздер туралы көп білеміз. Бірақ біз көбірек білгіміз келеді. Біз тағы не білгіміз келеді?

Өз сұрақтарын ойластыруға 4 минут уақыт беріледі. Сонан соң оқушылар жұпта өз сұрақтарын талқылай отырып, ең жақсы 3 сұрақты таңдап алады.

Мұғалім: екінші бағанды толтыруға көмектесіңіз. (жұптар өз сұрақтарын айтады)

  1. Мағынаны тани білу сатысы

Оқушыларға мақаланы оқу үшін 10 минут  уақыт беріледі. Оқу барысында кестенің үшінші бағанын толтырып отырыңыз.(мақала әр топқа таратылып беріледі)

Елбасымыз жаңа мемлекеттік рәміздерді қабылдауға зор мән берді. Мемлекеттік рәміздеріміздің ресми хатталуының да өз тарихы бар. Президент Н.Ә.Назарбаев 1992 жылғы 4 маусым күні «ҚР Мемлекеттік туы туралы», «ҚР Мемлекеттік елтаңбасы туралы», «ҚР Мемлекеттік әнүранының музыкалық редакциясы туралы» тарихи заңдарға қол қойды.

Егеменді елдің әрбір азаматы құрметтеуге, мақтаныш етуге тиісті ресми рәміздері бар. Біздің мемлекетіміздің рәміздері — Ту, Елтаңба, Әнұран. Бұл рәміздер 1992 жылы 4 маусымда қабылданды. Біздің мемлекеттік туымыздың түсі – көк. Көк түс аспанның белгісі. Бұл киелі тұс — бірлік пен ынтымаққа шақырып, барлық халықтар үшін әрдайым тыныштық, бейбітшілік пен береке символына айналған.

Көк түс қазақ халқының ұлттық реңі деп саналады. Кезінде Түркі қағанаты (552-630 ж, 682-743 ж), Хазар қағанаты (651-983 жж.), Ұлы Селжұқ қағанаты (1040-1157 жж.), Ақсақ Темір мемлекеті, Қазақ хандығының (1465-1737 жж.) бірқатар хандары мен батырлары көк асаба көтерген. Қазақ КСР-нің (1920 — 1991 жж.) мемлекеттік жалауында да шағын көк жолақ республиканың төл болмысының нышандық белгісі ретінде пайдаланылады. «Көк» сөзінің көне түркі тіліндегі бір мағынасы «шығыс», «шығыстық» деген ұғымға сәйкес келеді. Яғни, тудың түсінен белгілі бір нақты географиялық ақпарат алуға болады. Ол геральдика тілінде бүкіл әлемге Қазақстан жер шарының шығысында орналасқандығын, Ұлы дала өркениетінен бастау алатын, тамыры тереңде жатқан шығыс мәдениетінің өкілі екендігін баян етіп тұрғандай.

Ал, күн бейнесі — байлық пен береке белгісі. Күн бейнесін салу арқылы қазақ елі өзінің жалпы адамзаттық құндылықтарға ортақтастығын және халықаралық қауымдастықтың бір бөлігі екендігін аңғартып тұр.

Қыран бүркіт образы қазақ халқының ұлттық дүниетанымында еркіндік, бостандық сүйгіштік, ерлік, жоғары аңсар, жан дуниесінің кеңдігі, асыл мұрат, жүрек тазалығы сияқты адамгершілік асыл ұғымдармен астасып жатады.

Егеменді елдің әрбір азаматы құрметтеуге және мақтаныш етуге тиісті ресми рәміздер бар. Біздің мемлекетіміздің рәміздері – Ту, Елтаңба, Әнұран. Олардың әрқайсысының мәні, өз орны, тарихы бар.

Ту – ертеденкележатқанмемлекетбелгісі. Алғашрет ту осыдан бес мыңжылбұрынТаяуШығыстапайдаболды.Бұлқұстардың, аңдардың, құдайлардыңбейнелерісалынған ту болатын.

Еңкөне ту Иран елініңаумағындатабылған. ОлГиннестіңрекордтаркітабынаенгізілген. Бұл ту – төртбұрыштыметалданжасалған.

ҚазіргіқолданылыпжүргентулардыңалғашқысыболыпЧжоддегенҚытайимператорыныңтуысаналады. Оныңтүсіақболған. Бұлтүскөштің, биліктіңбелгісіболыпесептелген. Сондай-ақосығанұқсастуларҮндіеліндежәнеТаяуШығыстапайдаболған. БіздіңзаманымыздыңбіріншімыңжылдығындаоларЕуропағакелген.

ХІІ ғасырда геральдика ілімініңнегізіқаланған. Геральдика – латынтіліненалынғансөз. Ол “елтаңбатану” дегендібілдіреді. Геральдика ілімініңнегізінсалушыХVII ғ. француз ғалымыМенестреболған.

Әрелдіңұлттықтуларындаәртүрлітүстерқолданылады. Соныңішіндежиікездесетіні – үшрең, яғниүштүрлітүстентұратынтулар.

Біздіңмемлекеттіктуымыздыңтүсі – көк. Көктүс – аспанныңбелгісі. Олмемлекеттіктұтастықидеясынбілдіреді. АлғашқыгеральдистердіңбіріАксельмжасағанкестебойынша, көктүс – адалдықтың, тазалықтыңбелгісі. Сенімділік, үмітсияқтыадамқасиеттерінежақынкеледі.

Біздіңреспубликамыздыңмемлекеттікрәміздерінешетелдікмамандаржоғарыбағаберген. Мемлекеттікрәміздерімізәлемдіккаталогқаенген. Туымыздағыкүнбейнесі – шекарамыздыңбұзылмайтындығынбейнелейді. Шексіздаладаұшқанқыран, ою-өрнек – еліміздіңұлттықжиынтықбейнесі.

ҚазақстанРеспубликасыныңМемлекеттікЕлтаңбасындакөгілдір фонда киізүйдіңшаңырағыбейнеленген, оданкүнсәулелерітәрізденіпертегідегідейарғымақтардыңқанаттарыменбезендірілгенуықтартарайды. МемлекеттікЕлтаңбаныңнегізінеалынғаншаңырақошақты, дүниеніңбіртұтастығынбілдіреді. Елтаңбаныңтөменгіжағында “Қазақстан” дегенжазу бар.

Ендеше, мемлекеттікрәміздердімақтанышетейік, себебіОтаншылдықсезім осы рәміздергеәрқайсымыздыңқұрметімізденбасталады.

Мұғалім: үшінші бағанды толтыруға көмектесіңіз. (жұптар өз жауаптарын  айтады)

  1. Ой толғаныс сатысы

Жауапсыз қалған барлық сұрақтарды белгілеңіз. Осы сұрақтарға оқушылар жауапты қайдан таба алатыны туралы талқыланады.

Рәміздер сөзіне  «Бес жол өлең»  жазу. ( оқушылар жазғандарын оқиды)

Сабақты Әнұранмен аяқтаймыз.