Рационал сандарды көбейту

372

Сабақтың тақырыбы: Рационал сандарды көбейту

Сабақтың мақсаты:

 Білімділік: Рационал сандарды көбейту ережелерін түсіндіру,

оны есептер шығаруда дұрыс қолдана алуға үйрету.

Дамытушылық: Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту,өзбетінше жұмыс жасай білуге

 дағдыландыру.

Тәрбиелік:Оқушыларды өз бетімен еңбектенуге, есептер шығару барысында дәлдікке ,ұқыптылыққа,шапшаңдыққа,ойын дәйекті  баяндай білуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа ұғымды игеру сабағы

Сабақтың әдіс-тәсілдері:      түсіндіру, сұрақ-жауап,топпен   жұмыс.

 Сабақтың көрнекілігі:  интерактивті тақта ,презентация,  кеспе қағаздар,  электронды оқулық, формулалар

Сабақтың барысы:  1.Ұйымдастыру. Оқушыларды түгендеп,сабаққа даярлығын қадағалау.Оқушыларды  3 топқа бөлу.

  1. «Миға шабуыл»-өтілген тақырыптарды пысықтау.

      1-топ.   1.  Натурал сандар дегеніміз не?
2.  Қарама-қарсы сандарды қосу?        3.  -100 бен -12 қайсысы  үлкен?  Неліктен?

2-  топ  1.  Бүтін сан дегеніміз не?  2.  Таңбалары бірдей рационал       сандардың қосу.  3.  Координаталық түзу дегеніміз не?

     3-  топ   1.  Рационал сан дегеніміз не?      2.Таңбалары әртүрлі  рационал  сандардың қосу.    3.  Координаталық түзуде А(-3) және В(8) нүктелерінің арақашықтығы неге тең?

  1. Жаңа сабақты түсіндіру.

1 .    Б і л у     «Сәйкестендіру тест «

  1. 0,73+5,27 -5,52.
  2. 1-10                                           -2,5
  3. 100+(-0,25)                                 -15,6.
  4. -3,42-2,1                                         
  5. 0 — 2,5                                          99,75.
  6. 4 –(- 0,78)                                     4,78.
  7. -3,32+(-4)                                     -7,32.
  8. -6,3+6,3                                          -9    
  9. -5,6 -10                                         4,54 .
  10. Түсіну
  11. Түсіну. «Мағынаны тану.

1 мин 3м тереңдікке сүңгейді.2 мин,5 мин –та қанша тереңдікке сүңгейді?

Шешуі: 1мин.  -3м,  2мин  -6м ,  5мин.   -15 м барады.

Рационал сандарды көбейтуде көбейткіштердің  құрамында теріс сандар болатындықтан, алдымен көбейтіндінің таңбасы  анықталады.
1. Егер көбейткіштердің  таңбалары  әртүрлі болса:
-4 ·  3 =(-4)+(-4)+(-4)=-12
-0,35· 3=(-0,35)+(-0,35)+(-0,35)=-1,05
Таңбалары әртүрлі екі рационал санды көбейту үшін:

  • көбейткіштердің модулін көбейту керек;

2)шыққан санның алдына  «-» таңбасын қою керек.

(-8)· 6=-(8· 6)=-48

Таңбалар ережесі:      (-) ·  (+)=(-)     (+) ·  (-)=(-)

Формуламен берілуі:   (-а) · в=-ав       а·  (-в)  =-ав

  1. Егер көбейткіштердің таңбалары    бірдей болса:

4· 15=60,                    12· 10=120                   -0,4· (-0,1)=0,04

-7 · (-5)=35                 -0,2· (-1,5)=0,3                          -2· (-15)=30

Екі теріс санды көбейту үшін көбейткіштердің модульдерін көбейту керек.

-8· (-10)=8· 10=80

Таңбалар ережесі:   (+)· (+) =(+)        (-)· (-) =(+)

Формуламен берілуі:     (-а)· (-в)= ав   

Көбейткіштердің саны екіден көп болған жағдайды  теріс көбейткіштер саны жұп болса,көбейтінді оң сан болады.

      Мысалы:   (-8) · (-3)· (-2)· (-0,5)=24

 Көбейткіштердің саны екіден көп болған жағдайды  теріс көбейткіштер саны тақ болса,көбейтінді теріс сан болады.

      Мысалы:    (-3)· (-2)·(-7)=-42

       Егер көбейткіштердің біреуі  нөлге тең болса ,онда  көбейтінді де нөлге 

                                     тең болады.

Мысалы:   (-8,9)· 0=0           0· (-45)=0

  Кез келген санды 1-ге көбейткенде, көбейтінді сол санның өзіне тең болады,     ал  санды    -1 -ге көбейткенде ,көбейтінді сол санға қарама –қарсы санға тең болады.

 Мысалы:   -8  ·  1=8       -5,6·  1=-5,6        23 · (- 1)=-23      45,9 · (- 1)=-45,9 

Формулар:           а· 0=0          -а· 0=0            а· 1=а        а·(-1) =-а    

                             -а· 1=-а         -а·(-1) =а  

  1. Қолдану . «Білімің-ұшар қанатың»    —оқулықпен жұмыс

1 .№ 520 ауызша       2.№521 дәптермен жұмыс . 3.  №523 ауызша

4.Талдау     «Ойлан,бөліс,талқыла!» —  шығармашылық сипаттағы тапсырмалар

1- топ.     а)  х|х|=-4     б) 3 |х|= |х| 2

2-топ .  а) -х|х|=-25         б) (х-1)· |х| =5(х-1)

3-топ     а)  -х|х|=-36      б)(х+1)· |х| =7 |х|

5.Жинақтау .    «Кім  жылдам?»

№544     1.   7 · (   )=-21

  1. -15 · (   )=60
  2. -5 · (   )=-30
  3. (  )· (-4) =36
  4. (  )· (-9) =-63
  5. -25 · (   )=-100
  6. -23 · (   )=23
  7. -12 · (   )=0            9.    -1· (  )=-56

Үй тапсырмасы  1. Рационал сандар  тақырыбын оқу.     №522,528

Бағалау   .     Рефлексия