Зат есімнің тәуелденуі

238

Сабақтың тақырыбы : Зат есімнің тәуелденуі

 

Сабақтың мақсаты :

Білімділігі :Зат есімнің тәуелденуі туралы мағлұмат беру,сөз құрамын талдау машығын дамыту.Өз бетінше жұмыс істеуге баулу.

 

Дамытушылығы : Оқушылардың белсенділігін, қызығушылығын,сөздік қорын дамыту,тіл байлықтарын молайту.

 

Тәрбиелігі: оқушыларды бауырмалдылыққа,мейірімділікке,бірлікке,ынтымаққа тәрбиелеу.

 

Сабақтың әдісі : сұрақ-жауап, ой қозғау, өз бетімен жұмыс, сын тұрғысынан ойлаудың элементтері

Пәнаралық байланыс : ана тілі,дүниетану.

Сабақтың көрнекілігі : суреттер ,кестелер, плакаттар,интерактивтік тақта.

«Алтын қақпа» ойыны

 

Сабақтың барысы : І.Психологиялық дайындық.

Біз бүгінгі сабағымызды ІІІ-топқа бөлініп, «Алтын  қақпа» ойынында топтық тапсырмаларды орындай отырып,сөз мағынасын ашамыз.

 

І-топ. Әрбір адам : Туысым,досым,жұрағатым

ІІ-топ : Әрбір сөзің :Шындық,бірлік,адалдық.

ІІІ-топ : Әрбір ісің : Тірлік,тірек,адамдық.

Мұғалім : Әрбір сабақ : Үйрену,ұғу,ұлағат.

-Олай болса,бәріміз де үйренуге,ұғуға дайын екенбіз,сабағымызды бастайық.

 

Біреу озса сайыста,біреу артта қалады,

Ренжімей тараса, озбағандар жарады.

Жарыс заңы ежелден –жеңімпазды анықтау

Озат болу шарты сол-еңбектену,жалықпау.

 

І. «Тас қақпа»  тапсырмасы

Ақыл- адам көрігі

Ақылдың сабыр серігі.

Сабыр сөзінің мағынасын ашыңыз.(шыдам,тағат,төзім)

 

ІІ.Уй тапсырмасын тексеру.­ өтілгендерді пысықтау.

34-жаттығу ауызша тексеру.

-Қандай сөз таптарын білеміз ?

-Зат есім дегеніміз не ?

-Зат есімге қандай сұрақтар қойылады ?

-Зат есімнің түрлерін атаңдар

 

 

                             

 

                                                Сөз таптары

 

      Зат есім            Сан есім          Сын есім                             Етістік    

Семантикалық картамен жұмыс

  Зат есім Сын есім Сан есім Етістік
сауыншы        
қорғады        
көше        
қалың        
жүзінші        
тұнық        
өсіреді        

 

 

 

 

                              Зат есім

                            

Кім ? кімдер ?                             Не ? Нелер ?

Көпше                                                   Жекеше

Негізгі                                                   Туынды

Деректі                                                  Дерексіз                          

Жалқы                                                   Жалпы

 

             -Қосымша дегеніміз не ?

 

 

 

Жұрнақ                                       Жалғау

 

Қосымша мағлұмат

                             

                                Зат есім                    

Теуелденеді                                          Септеледі

                         Жіктеледі

 

ІІІ. Жаңа білімді меңгерту

  1. «Күміс қақпа» тапсырмасы

Шындық қамал бұзар.

Қамал сөзінің мағынасын ашыңыз (тосқауыл,кедергі,бөгет)

 

-Біздің бүгінгі сабағымыз зат есімнің тәуелденуі

Мақсатымыз : Зат есімді тәуелдеп үйрену

ІУ. Сергіту минуты

      Күнге қарап қол созамыз,

      1,2,3

      Қызғалдақтай ырғаламыз.

      1,2,3

      Дөңгеленіп айналамыз

      1,2,3

      Көркем етіп біз  жазамыз.

   

ІУ.Дәптермен жұмыс

-Күннің жадын,тақырыпты жазу.

Көркем жазу     Анам менің –ақылшым.

№38 Ауызша орындалады.

-3 –топқа 3 сөйлемді оқыту

 

-Сөздерге жалғанған қосымшалар қандай мағынаны білдіріп тұр ?

 

 

 

Слайдтан ережемен танысу

Заттың біреуге тән екендігін білдіретін жалғауларды тәуелдік жалғаулары деп атайды : әке-м, әже-ң,ата-сы. Тәуелдік жалғаулар үш жақта,жекеше және көпше түрде айтылады: көрші-м,көрші-ң,көрші-ңіз,көрші-сі.

Көрші-міз,көршілер-ің,көршілер-іңіз,көршілер-і.

 

                                   Зат есімнің           тәуелденуі
Жақ          Жекеше      Көпше
І жақ -м,-ым,-ім -мыз,міз,-ымыз,-іміз
ІІ-жақ -ң, -ың,-ің

-іңіз,-ыңыз

—ың, -ің

-ыңыз, -іңіз

ІІІ-жақ — сы,-сі,-ы,-і —ы,-і

 

№39 Сөздерді төмендегі үлгі бойынша жазу

 

І.Менің анам,…                                Біздің анамыз,…

ІІ.Сенің анаң,…                                Сендердің аналарың

    Сіздің анаңыз,….                               Сіздердің аналарыңыз,.

ІІІ. Оның анасы                                Олардың аналары,….. 

 

-Сөздерге жалғанған қосымшаларды тауып ,астын сызу

-Бұл қосымшалар жұрнақ па,әлде жалғау ма ?

 

 

№ 40   (ауызша)

Жұмбақтың шешуін табу

«Боран» сөзі бізге ана тілінен таныс па ? Кімнің шығармасы ?

-Әңгімедегі негізгі кейіпкер кім ? –Абай туралы не айта аламыз ?

І топ Қанаты

ІІ топ Аяғы

ІІІ топ Аузы      Қай жақта тұрғанын айту,сұрақ қою.

 

№42     өз бетімен орындау   

 Берілген сөздерді тәуелдену ерекшелігіне қарай топтап жазу

 

І.-топ   доп                                    оқушылар                        дәптер

(ауызша тексеріледі)

  1. «Алтын қақпа» тапсырмасы.

Ақылсыз адам менмен келер,

Ақылды адам кеңінен келер.

Менмен сөзінің мағынасын ашыңыз.(тәкаппарөр көкірек,өзімшіл)

                                         

У.  Ой қозғау.     Шығармашылық жұмыс.

І-топ      «Менің жанұям» шағын  шығарма жазу.Ішінен тәуелдеулі сөздерді тап.

ІІ-топ     Сөздерді сөз құрамына талдау

               Жұмысшыларымыз, балапандары,етікшіңіз.

 

ІІІ-топ    Мақалдан тәуелдеулі сөзді тап.

 

Еңбегің қатты болса,

Тапқаның тәтті болар.

 

 

УІ. Сабақты қорытындылау :

-Тәуелдік жалғаулары туралы ережені сұрау.

 

УІІ.  Үйге тапсырма : 41-43 жаттығу. Ереже жаттау.

 

УІІІ.Бағалау

 

 

 

 

 

 

 

 

Мемлекеттік мекеме Құрық орта мектеп гимназиясының бастауыш әдістемелік бірлестігінің  ІІІ-тоқсан бойынша өткізілетін ашық сабақтар                                                                          кестесі

 

 

 

Сыныбы

Пәні

Ашық сабақтардың тақырыбы Күні

сағаты

Жауапты

 

1. 4 «ә»

Қазақ тілі

Зат есімнің жіктелуі 30.01.

09.20.

Жұмашева Ж.
2. 3 «а»

Қазақ тілі

Зат есімнің тәуелденуі 08.02.

15.45.

Бектлеуова Б.
3. 4 «б»

дүниетану

Жер шар тәрізді.Глобус жердің дәл

үлгісі.

09.02.

10.15.

Тулегенова Н.
4. 2 «г»

Ана тілі

Ы.Алтынсарин «Салақтық» 10.02.

14.50.

Шегебаева А.
5. 2 «а»

Ана тілі

О.Әубәкіров

«Сүт қалай ұйықтады ?»

 

10.02.

15.45.

Бабаева Ж.
6. 1 «ә»

дүниетану

Көктемгі табиғат 11.02.

10.05.

Жаманбаева Г.
7. 4 «а»

Қазақ тілі

Сын есім 17.02.

08.30.

Отаралиева Г.
8. 1 «а»

Ана тілі

Буын. «Не деу керек ?» 17.02.

09.20.

Алиева С.
9. 2 «б»

Ана тілі

Ш.Смаханұлы «Тәкаппар» 20.02.

14.50.

Жұмабаева А.
10. 1 «в»

Ана тілі

Тасымал. «Өс,ұлан» 21.02.

08.30.

Бижанова Б.
11. 1 «б»

матем

4-ті қосу және азайту 21.02.

09.20.

Күйкіш Р.
12. 2 «в»

дуниетану

Халықтар достығы 22.02.

14.50.

Кушерова А.
13. 2 «ә»

Ана тілі

Ж.Кәрбозин.»Жиырма тиын» 22.02.

17.25.

Кенжеханова А.

 

 

 

Бастауыш әдістемелік бірлестігінің

                                           жетекшісі :                         Бектлеуова Б.Т.