43∙2, 143∙2 түріндегі жазбаша көбейту тәсілі

75

Сабақтың тақырыбы: 43∙2, 143∙2 түріндегі жазбаша көбейту тәсілі

Сабақтың мақсаты:
1. Екі таңбалы және үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға жазбаша
баған түрінде көбейту тәсілін үйрету;
2. Ұлттық ойындар ойнату арқылы өз салт-дәстүрін, әдет-ғұрыпын, білімін
шыңдап, ойлау қабілетін, ой-өрісін, математикалық тілін дамыту;
3. Ұлттық сезімін бойына сіңіре отырып, адамгершілікке тәрбиелеу;
Көрнекілігі: интеративті тақта, кеспе қағаздар
Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, дамыта оқыту тәсілін пайдалану, ойын.

САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ

І. Ұйымдастыру кезеңі:
Психологиялық дайындық.
Күн жарығын алақанға салам,
Жүрегіме басып ұстай  алам.
Ізгі нәзік, жарық, мейірімді,
Болып кетер сонда жан-жағым.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
6 ауызша тексеру
800-х=870-610                                                    у+420=600-56
800-х=260                                                           у+420=544
х=800-260                                                           у=544-420
х=540                                                                   у=124

800-540=870-610                                            124+420=600-56
260=260                                                            544=544

ІІІ. Ой қозғау.
-Наурыз мейрамында қандай ұлттық ойындар ойналады?
Қыз қуу, Ханталапай, Теңге алу, Арқан тартыс, Бәйге алу, Алтыбақан, Қазақша күрес, Асау үйрету, Білектесу, Тай жарыс, Көкпар, Асық ойындары.
Бүгінгі сабағымыз ерекше болмақ. Себебі, біз  есеп шығара отырып, ұлттық ойындармен танысамыз. Олай болса, «Ханталапай» ойынын ойнайық.
Талапай-ау, талапай,
Табылды ойын алақай.
Асықты алға шашамыз,
Талапайға басамыз-деп тақтадағы  есепті  тез шешейік.

420
32
50

№1 . Ауызша

∙2
44
24
203
302
60
250
∙ 4
25
31
120

 

 

 

 


IV.Жаңа сабақ.
Сандарда қанша бірліктер бар? Қанша ондықтар бар? Қанша жүздіктер бар?
500     709    460    244     803    120   87   623
Ережені жатқа меңгерту.
Екі және үш таңбалы сандарды көбейтуді баған түрінде жазу ыңғайлы. Бұл жағдайда «х» таңбасы қолданылады.
Көбейту кезінде бірліктер бірліктердің астына, ондықтар ондықтардың астына, жүздіктер жүздіктердің астына жазылады. Бірліктен бастап көбейтіледі.
43              143              2 3             234
х    2           х     2          х     3          х     2
86              286              6 9             468
Сергіту сәті . «Қаражорға» биі
«Ақ сүйек» ойынын кім біледі?
-«Ақ сүйекті» жігіттер мен қыздар жиналып, жаздың айлы түнде ашық далада ойнайды.
-Дұрыс айтасыңдар. Олай болса, балалар, біз де ойнап көрейік.
Мен түн дегенде көздеріңді жұмып,күн дегенде ашасыңдар, сүйек кімнің алдында тұрса, сол оқушыға тапсырма беремін.
№2.      142∙2                           132∙4                         242∙2                        321∙2
134∙2                           142∙3                         312∙3                        143∙2
«Қыз қуу» ойыны туралы не білеміз?
Қыз қуу -ол халық арасында кең тараған ұлттық ойын. Егер жігіт қызды қуып жете алмаса, қайтар жолда қыз жетіп алған жағдайда қамшымен ұрады. Атамыз қазақ «қыздың жол-жіңішке» деген, алдымен қыз балаларға тапсырманы тартайын, содан кейін ер балаларға берейін.
Қыз бірінші болса, онда ер балаға жеткізбей жеңіске жеткен болып есептеледі.
№ 3.  а) Қоймаға 134 кг печенье , одан 2 есе артық прәндік әкелінді. Барлығы қанша кг печенье мен прәндік әкелінді?

Печенье-134 кг                       ?
Прәндік-? 2есе артық
134 + (134∙2)=402
Жауабы: 402 кг

ә) Дүкенде 123 м жүн мата сатылды, ал жібек мата одан 58 м кем сатылды. Барлығы қанша метр мата сатылды?
Сатылды-123 м                        ?
Жібек мата-? 58 м кем

123+(123-58)=188
Жауабы: 188 м мата сатылды.

«Аударыспақ» ойыны туралы не білесіңдер?
Аударыспақ- салт аттылардың бірін-бірі ер үстінен аударып алу сайысы. Бұл ойынға қайрат-күші мол, батыл да төзімді, шапшаң қимылдап, ат құлағында ойнайтын жігіттер қатысады.
Тақтаға екі оқушы шығады.

№ 4.Теңдеулерді шеш:
50 ∙ х = 500 — 150                                      у : 90 = 36 : 12
50 ∙ х = 350                                               у : 90 = 3
х= 350: 50                                                 у = 90 ∙ 3
х= 7                                                          у = 270

50 ∙ 7 = 500-150                                          270 : 90 = 36 :12
350 = 350                                                     3 = 3
а — 458 = 30 ∙ 9                                          1000 — х = 600 — 53
а -458=270                                                1000 — х = 547
а = 458+270                                               х = 1000 — 547
а = 728                                                       х = 453

728 — 458 = 30 ∙ 9                                        1000 — 453 = 600 — 53
270 = 270                                                    547 = 547

«Алтыбақан» дегеніміз не?
Алтыбақан құру үшін әрқайыссының ұзындығы 3-4 метрдей алты сырық пен мықты арқан керек. Мосыңа ұқсатып үш-үштен ағашты бір жақ басына байлап, жерге қадайды. Ойнаушылар аяғын тірейтіндей етіп түйіп, арқан байланады. Бір-біріне қарама-қарсы тұрып тербелген жұптар ән бастайды, қалғандары екеуіне қосылып, түнді әуенмен көмкереді.
№ 5. Бөлінді мен қалдықты тап.
59 : 6 =  9(5 қ)                  70 : 9 = 7 (7қ)
23 : 4 =  5(3 қ)                   30 : 4 = 7 (2қ)
47 : 5 =  9(2 қ)                   27 : 5 = 5(2қ)
5 : 8   =  0(5 қ)                    6 : 8 =  0(6 қ)

V.»Тай жарысын» кім біледі?
Шығармашылық жұмыс
1. Жазуды қалпына келтір. Бос орынға тиісті санды қой.
1       4                   2  1                          4         2                    3  1
х        2               х           3                   х           2                 х           3

       4  8                       3  6                           6                                   6

  1. «Кім тапқыр?» ойыны.
    Шабақтар 4 банкага салынды. Бір банкада 9, екіншісінде 15, үшіншісінде 5, төртіншісінде 11 балық бар. Екі ағайынды балаға банкадағы балықтарды бір-біріне ауыстырмай қалай тең бөліп беруге бөлады?

 

          9
     11

 

       5
     15

 

 

 

 

  1. Қорытынды. «Теңге алу» .
    Теңге алу ойынын кім біледі?
    Теңге алу ойыны қазақтың ұлттық ойыны.
    Сәйгүлік үстінде келе жатып, шапшаңдықпен жердегі теңгені алып өтеді. Бұл ойын мергендік, батылдық, шапшаңдық, ептілікке үйретеді.
    Тест тапсырмасы
  2. Теңдеуді шеш: 20 ∙ х = 140
    а) 5 ә) 6                       б) 7
    2. Сағат және минутпен есепте:  125 мин
    а) 2 сағ        ә) 2сағ 5 мин      б) 3 сағ 5 мин
    3. Есепте: 200 : 25
    а)8               ә) 6                      б) 7
    4. Қабырғалары 5 м, 3м және биіктігі 2 м болатын тіктөртбұрышты     параллилипедтің  көлемін  тап.
    а) 30 м3        ә) 35 мᶟ               б) 45 мᶟ
    5. Есепте: 314 ∙ 2
    а) 624           ә) 628                 б) 626

VII. Үйге тапсырма.   № 6, көбейту кестесін жаттау.
VIII. Бағалау.