Су

107

Тақырыбы: Су

Класс: 3

Оқу -әдістемелік  қамтылу: Дүниетану 3 класс жалпы білім беретін мектептерге арналған оқулық Қ.А.Аймағамбетова, Т.С.Идилова, Б.Л.Хаджиева – Алматыкітап баспасы  2010

Сабақтың өту уақыты : 45 мин.

Авторлық медиаөнім: «Су» тақырыбындағы  презентациялық слайд

Сабақты мақсаты: Өсімдіктер, жануарлар мен адамдардың өмірінде судың атқаратын рөлі туралы білімдерін кеңейту, қалыптастыру. Судың қасиеттерін меңгерту. Суды тиімді пайдалану үнемдеу.

Сабақтың  міндеттері:

Білімділік:

  • жеке тұлғаның бейімі биік, дағды жүйесімен қаруландыру;
  • оқушылардың салыстыру қабілетін және жобалау, қорғау, іздену ерекшеліктерін қалыптастыру;

Дамытушылық:

  • Танымдық қызығушылығын, шығармашылық қабілеттерін, жігерін, қиял қабылдауын дамыту. Судың қасиетіне тәжірибе жасау, зертханалық жұмыстар жүргізу арқылы жеке тұлғаның танымын молайту;

Тәрбиелік :

  • Ғылыми дүниетанымын, тұлғалық адамгершілік қасиеттерін, сенімін қалыптастыру. Табиғатты, суды қорғауға баулу. Экологиялық білімін кеңейту;

Проблемалық сұрақ :

     а) Судың да сұрауы бар дегенді қалай түсінесің?

ә) Су – тіршілік көзі деген не?

б) Судың ластану себептері неден?

в) Су өмірлік қажеттілік деп білсек, оны қалай қорғаймыз?

Сабақтың типі:  білімін тереңдету, оза оқыту.

Сабақтың түрі:  білімділік жоба қорғау

Оқыту формалары:

  • жалпы шығармашылық
  • эксперименттік жұмыстар
  • топтық жұмыс
  • жеке жұмыстар

Көрнекілік :

  • интерактивті тақта
  • тәжірибелік, зертханалық жұмыстар жабдықтары
  • тірек сызбалар

Әдістер:

  • миға шабуыл
  • эвристикалық әңгіме
  • эмпатия
  • болжау
  • салыстыру
  • ізденіс
  • білімділік жоба қорғау

 

 

Сабақтың өту жоспары:

 

 

Сабақтың кезеңдері Уақыты
1) Ұйымдастыру сәті. Тақырыпқа ену 2 мин
2) Білімділік «қиналыс» тудыру. Оқытылатын объектіге байланысты белгілі шешімі жоқ проблема құрастыру.

3) Білімділік объектіні құбылыс, ұғым ретінде белгілеу. Қажеттік  білімділік орта құру, оны кеңейту

3 мин
4) Оқу тапсырмасын әр оқушы жағдаятты өзі шешетіндей формада құрастыру.

·                     Топпен жұмыс

·                     І топ. «Ізденушілер». Су туралы өлең шумақтарын мақал-мәтелдер, жұмбақтар құрастырады, кейбірі іздеп табады.

·                     ІІ топ. «Зерттеушілер». Судың маңызы, ластану себептері, оны үнемдеу, қорғау т.б. жөнінде зерттеу жобаларын ұсынады.

·                     ІІІ топ. «Тәжірибе жасаушылар». Судың физикалық қасиеттеріне зертханалық жұмыстарын көрсетеді.

·                     Жалпы нақтылау, түйіндеу.

15минут
5) Жағдаятты шешу.

·                    Оқушыларды білімділік өнім шығару процесінде мұғалімнің қадағалау, ілесу қатысында болуы.

·                                                         Өнімді басқа оқушылар түсіне алатындай деңгейге жеткізуге көмектесу.

Оқушылардың қызметі.

5 минут
6) Білімділік өнім шеруі, көрсетілімі. Судың ластану себептері неден? Су тіршілік көзі дегенді қалай түсінесің? Суды қалай қорғаймыз?

·                                                         Топпен жұмыс

·                                                         Мұғалім хабарламасы

·                                                         Эвристикалық тапсырмалар

а) судың түсі неге мөлдір?

ә) лай сулар қайда кездеседі?

б) ақ жаңбыр деген не?

5 минут
7)  Танымдық тапсырмаларды орындау. Ойтолғаулар, пікірталастар. Өлеңдер, мақал-мәтелдер, жұмбақтар көрсетілімі. Өткенді қорытындылай отырып, жаңа міндеттер алу. 5 минут
8)  Танымдық тапсырмаларды шешу.

а) су неге түссіз?

ә) қар неге ақ?

б) кезбе мұздар. Олар қайдан келеді?

9) Эксперименттік жұмыс.

а) «Егер де» су әлемде жойылып кетсе табиғатта не болар еді?

ә) Үшбұрышты, төртбұрышты жаңбыр бола ма?

Зерттеу жұмыстарын мұғалім көмегімен ұжым болып талдау.

5 мин
10) Эвристикалық  рефлексия. Эмпатия әдісі. Сен өзіңді өзен болып сезін. Сен- сусың.

·                    сабақты бекіту

·                    өткенді қорытындылау. Не білдім? Не ұнады? Не қызықтырды?

3 минут
11)Үйге тапсырма.

а) эссе жазу «Мен суды қорғауға атсалысамын»

ә) «Арал қасіреті» мәнжазба

б) тақырыптарға байланысты суреттер салу.

2 мин

 

 

 

Сабақтың картасы:

 

Кезеңнің атауы Уақыт  (мин) Жеке қасиеттері мен  психологиялық процесстердің дамуы
Қызметтің репродуктивті деңгейі Қызметтің эвристикалық деңгейі
1) Ұйымдастыру сәті. Тақырыпқа ену  2 мин Зейін  
2) Білімділік «қиналыс» тудыру. Оқытылатын объектіге байланысты белгілі шешімі жоқ проблема құрастыру.

3)Білімділік объектіні құбылыс, ұғым ретінде белгілеу. Қажеттік  білімділік орта құру, оны кеңейту

3  мин Зейін

Ес

Дәлдік , тіл мәнерлігі

Белсенділік

Ойлау тереңдігі

Тыңдай және ести білу

Қорыта алу

Талдау

4) Оқу тапсырмасын әр оқушы жағдаятты өзі шешетіндей формада құрастыру.

·                     Топпен жұмыс

·                     І топ. «Ізденушілер». Су туралы өлең шумақтарын мақал-мәтелдер, жұмбақтар құрастырады, кейбірі іздеп табады.

·                     ІІ топ. «Зерттеушілер». Судың маңызы, ластану себептері, оны үнемдеу, қорғау т.б. жөнінде зерттеу жобаларын ұсынады.

·                     ІІІ топ. «Тәжірибе жасаушылар». Судың физикалық қасиеттеріне зертханалық жұмыстарын көрсетеді.

·         Жалпы нақтылау, түйіндеу.

15 мин Дәлдік, тіл мәнерлігі

 

Белсенділік

Жаңаны қабылдауға бейімділік

Ой толғау тереңдігі

Қарым –қатынас мәдениеті

Өз бетінше жұмыс жасау

Мақсатқа жетушілік

Қорытындылай алу

Ізденушілік, зерттеушілік, жобалау

Тәжірибе жасау, нақтылау, білімін тереңдету

5) Жағдаятты шешу. РМІ әдісі

·                    Оқушыларды білімділік өнім шығару процесінде мұғалімнің қадағалау, ілесу қатысында болуы.

·                                                         Өнімді басқа оқушылар түсіне

алатындай деңгейге жеткізуге көмектесу.

Оқушылардың қызметі.

5 мин Белсенділік

Ойлау тереңдігі

Тыңдай және ести білу

Қорыта алу

Талдау

 6) Білімділік өнім шеруі, көрсетілімі. Судың ластану себептері неден? Су тіршілік көзі дегенді қалай түсінесің? Суды қалай қорғаймыз?

·                                                         Топпен жұмыс

·                                                         Мұғалім хабарламасы

·                                                         Эвристикалық тапсырмалар

а) судың түсі неге мөлдір?

ә) лай сулар қайда кездеседі?

б) ақ жаңбыр деген не?

5 мин Ес

Дәлдік, тіл мәнерлілігі

 

Белсенділік

Жаңаны қабылдауға бейімділік

Ой толғау тереңдігі

Қарым –қатынас мәдениет

Өз бетінше жұмыс жасау

Мақсатқа жетушілік

Қорытындай алу

7)  Танымдық тапсырмаларды орындау. Ойтолғаулар, пікірталастар. Өлеңдер, мақал-мәтелдер, жұмбақтар көрсетілімі. Өткенді қорытындылай отырып, жаңа міндеттер алу.

 

5 мин Зейін

Ес

Дәлдік, тіл мәнерлігі

Белсенділік

Жаңаны қабылдауға бейімділік

Ой толғау тереңдігі

Қарым –қатынас мәдениеті

Өз бетінше жұмыс жасау

Мақсатқа жетушілік

Жүйелілік

Себеп пен салдар байланысын  анықтай алу

8)  Танымдық тапсырмаларды шешу.

а) су неге түссіз?

ә) қар неге ақ?

б) кезбе мұздар. Олар қайдан келеді?

9) Эксперименттік жұмыс.

а) «Егер де» су әлемде жойылып кетсе табиғатта не болар еді?

ә) Үшбұрышты, төртбұрышты жаңбыр бола ма?

Зерттеу жұмыстарын мұғалім көмегімен ұжым болып талдау.

5 мин Зейін

Ес

Дәлдік, тіл мәнерлігі

Белсенділік

Жаңаны қабылдауға бейімділік

Ой толғау тереңдігі

Қарым –қатынас мәдениеті

Өз бетінше жұмыс жасау

Мақсатқа жетушілік

Жүйелілік

Себеп пен салдар байланысын  анықтай алу

10) Эвристикалық  рефлексия. Эмпатия әдісі. Сен өзіңді өзен болып сезін. Сен өзіңді сумын деп сезін.

·                    сабақты бекіту

өткенді қорытындылау. Не білдім? Не ұнады? Не қызықтырды?

3 мин Ес

Зейін

Белсенділік

Белсенді тыңдау

Себеп пен салдар байланысын  анықтай алу

Рефлексияға бейімділік

11)Үйге тапсырма.

а) эссе жазу «Мен суды қорғауға атсалысамын»

ә) «Арал қасіреті» мәнжазба

б) тақырыптарға байланысты суреттер салу

2 мин Зейін Білімін толықтыру, өздік жұмыстар

Ой түйіндеу Венн диаграммасы

 

Сабақты барысы :

Ұйымдастырушылық   кезең

Армысың, алтын күн!

Көгілдір көк аспан!

Бармысың, құстарым!

Қанатты достарым!

Суларым таза ма?

Талдарым аман ба?

 

Психологиялық дайындық.

Тұман да мен, бұлт та мен.

Өзен де мен, мұхит та

Сыңғырлаймын, күлемін,

Жүзім айдай жалтырап.

 

Білімділік қиналыс тудыру

Суды қалай, қайда пайдаланамыз.

Су қалай ластанады?

Суға неден зиян келеді?

Судың тірі табиғатқа әсері.

Судың өнеркәсіпке (құрлыстарға, кен орындарына, мұнай өнеркәсібіне) ауылшаруашылығына, малшаруашылығына пайдасы қандай? (№1 Слайд)

 

Қажеттік білімділік орта құру

Мұғалім: Оқушылар сіздер «Су» туралы көп мәлімет алдыңыздар. Бүгінгі сабақта топпен жұмыс жүргіземіз.

Оқу тапсырмасын әр оқушы жағдаятты өзі шешетіндей формада құрастыру

Топпен жұмыс

І топ «Ізденушілер»

Оқушылар су туралы өлең шумақтарын, мақал-мәтелдер, жұмбақтар  құрастырады, кейбірі іздеп  табады.

ІІ топ «Зерттеушілер». Судың табиғаттағы, адам өміріндегі маңызы, ластану себептері, оны үнемдеу, қорғау т.б. жөнінде зерттеу жобаларын ұсынады.

ІІІ топ «Тәжірибе жасаушылар». Судың физикалық қасиеттеріне зертханалық жұмыстарын көрсетеді. (су-ерткіш, ағады, түссіз, дәмі, иісі жоқ т.б.)

 

Жалпы нақтылау, түйіндеу

«Менің жерім» ойыны   (сызба арқылы  сәйкестендіреді)

 

Есіл                                                      Семей

Қызылорда                                          Қостанай

Іле                                                         Ақтөбе

Жайық                                                 Сырдария

Елек                                                     Астана

Тобыл                                                  Алматы

Ертіс                                                    Орал

 

Жағдаятты шешу

Оқушыларды білімділік өнім шығару процесінде мұғалімнің қадағалау, ілесу қатынасында болуы.

 «PMІ»  әдісі көмегімен  Танымдық  тапсырма «Су»

 Топтарда жұмыс : кестені толтыру және талқылау .

     Мұғалімнің басшылығымен  эксперттік бағалау .( №9 – 10 Слайд )

 

ПЛЮС МИНУС Қызғылықты
Өмірлік      қажеттілік

Өнеркәсіпте ауылшаруашылығында

малшаруашылығында

тіршілік көзі

Шайынады

Лас суға айналады

Ауру тарайды

Ауаны ластайды

Ең суы таза Байкал

 

Судың 3 күйге айналуы

 

Білімділік өнім шеруі, көрсетілімі

Ой толғаулар, пікірталастар.

Судың ластану себептері неден?

Су – тіршілік көзі дегенді қалай түсінесің?

Суды қалай қорғаймыз?

Топпен жұмыс жүргізіледі.

Эвристикалық тапсырмалар орындалады.

Су неге мөлдір?

Лай сулар қайда кездеседі?

Ақ жаңбыр деген не?

 Өткенді қорытындылай отырып, жаңа міндеттер алу.

Бүгін сабақта өзіміз үшін қандай жаалық алдық?

 

Плюс Минус Қызғылықты

 

 

Эксперименттік жұмыс.

 «Егер де» су әлемде жойылып кетсе табиғатта не болар еді?

Үшбұрышты, төртбұрышты жаңбыр бола ма?

Зерттеу жұмыстарын мұғалім көмегімен ұжым болып талдау.

         Эвристикалық рефлексия

Эмпатия әдісі. Сен өзіңді өзен болып сезін. Сен өзіңді сумын деп сезін.

Сабақты бекіту

Өткенді қорытындылау. Не білдім? Не ұнады? Не қызықтырды?

Ой түйіндеу. Венн диаграммасы.

Үйге тапсырма. (таңдауы бойынша)

Эссе жазу «Мен суды қорғауға атсалысамын»

«Арал қасіреті» мәнжазба

Тақырыптарға байланысты суреттер салу.