«Қырық өтірік» ертегісі

297

 

Тақырыбы: «Қырық өтірік» ертегісі

Сабақтың мақсаты:

       Білімділік: ертегінің мазмұнын ашып, талдау.

Дамытушылық: ойлау, пайымдау қабілеттерін дамыту, сөйлеу шеберлігіне, ой ұшқырлығына баулу.

       Тәрбиелік: көркем әдебиетті сүйіп оқуға тәрбиелеу, жамандықтан аулақ болып, адамгершілік тәрбие беру.

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілі: түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелеу.

Сабақтың көрнекілігі:  суреттер, таратпа парақшалар.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

а) сәлемдесу

ә) түгендеу

б) оқушылардың назарын сабаққа аудару.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

«Мен егер батыр болсам…» ертегі құрау.

ІІІ. Жаңа сабақ.

Ертегі оқиғасы проза түрінде де, өлең түрінде де болады. «Қырық өтірік» ертегісі – соның бір мысалы. Бұл ертегінің басқа ертегілерден өзгешелігі айтушыдан аса таланттылықты талап етеді. Ертегінің шартының өзі – бір түйір шындық қоспау керек. Сюжетінің тартымды, қызық болатыны да сондықтан. Ал өлең сөзбен баяндауда автор оқиғаны баяндап жеткізумен бірге өлең сөз талабын (ұйқас, ырғақ, т.б.) орындауы қажет.

ІV. Бекіту.

«Автор орындығы» әдісі бойынша ертегінің мазмұнын сұрау.

Ділмәр — тілге шешен, сөзге бай

Сүймен — құрал түрі

Кездік – кішкентай пышақ

Абжылан — үлкен жылан, қан ішер

Мінезі Қай оқиға тұсында
Батыл, өжет Ханның алдына келуі
Тапқыр  

Әңгіме, өлең шығаруы

Шапшаң
Шешен
Білімді, ақылды

Топтық жұмыс:

  1. Тазша бала хат жазу
  2. Өтірік өлең құрастыру
  3. Өтірік әңгіме құрастыру

Салыстыру.  Венн диаграммасы

—         Тазша бала  (ерекшелігі) Ұқсастығы Аяз би (ерекшелігі)
—         Тазша өзі 40 өтірік әңгіме, өлең шығарды Екеуі де хан бұйрығын орындады -Ханның сұрақтарына тапқырлықпен жауап берді.
—         Хан алдына өзі келді Екеуі де тапқыр -Ханның алдына уәзірлері  әкелді
—         қиялшыл Екеуі де ақылды -сыншы
шешен
батыл

Ертегі желісі бойынша сурет салғызу.

1-сурет. Инеліктерге жүк артып көшіп бара жатқан көрініс

2-сурет. Шегірткенің мұртына атты арқандау

3-сурет. Ақсақ қоңызға отырып, қоянды қуған адамның суреті, т.б.

Оқиға кейіпкерлеріне мінездеме беру

Оқиғаның кейіпкері Іс-әрекеті Адами қасиеті Баға беру
       

Тест

  1. «Қырық өтірік» ертегісі ертегінің қай жанрына жатады?

а) шыншыл

ә) қиял-ғажайып

б) аңыз

в) хайуанаттар жайлы

  1. Ертегінің басты кейіпкері кім?

а) Хан

ә) Тазша бала

б) Инелік

в) Халық

  1. « — Жаным-ай, жас бала көрінесің! Сенен естияр талай адамдар да айтамын деп келіп, айта алмай кеткен. Жарқыным, өлуге асығып жүрген не қылған баласың? Тілімді ал да, қайта ғой!» — кімнің сөзі?

а) Хан

ә) Тазша бала

б) Инелік

в) Халық

  1. «Құрығым аласа болған шығар»,— деп, құрықтың басына … жалғадым, көрінбеді.

а) қынымды

ә) тебенді

б) пышағымды

в) қамшымды

V.Үйге тапсырма беру.

Қырық өтірік ертегісіне жоспар жазу. «Өтірік өлеңді» оқу.

VІ. Оқушы білімін бағалау.

Оқушыларды үй тапсырмасын орындауы және сабаққа қатысуы бойынша бағалау.

 

 

Тест

  1. «Қырық өтірік» ертегісі ертегінің қай жанрына жатады?

а) шыншыл

ә) қиял-ғажайып

б) аңыз

в) хайуанаттар жайлы

  1. Ертегінің басты кейіпкері кім?

а) Хан

ә) Тазша бала

б) Инелік

в) Халық

  1. « — Жаным-ай, жас бала көрінесің! Сенен естияр талай адамдар да айтамын деп келіп, айта алмай кеткен. Жарқыным, өлуге асығып жүрген не қылған баласың? Тілімді ал да, қайта ғой!» — кімнің сөзі?

а) Хан

ә) Тазша бала

б) Инелік

в) Халық

  1. «Құрығым аласа болған шығар»,— деп, құрықтың басына … жалғадым, көрінбеді.

а) қынымды

ә) тебенді

б) пышағымды

в) қамшымды

 

Тест

  1. «Қырық өтірік» ертегісі ертегінің қай жанрына жатады?

а) шыншыл

ә) қиял-ғажайып

б) аңыз

в) хайуанаттар жайлы

  1. Ертегінің басты кейіпкері кім?

а) Хан

ә) Тазша бала

б) Инелік

в) Халық

  1. « — Жаным-ай, жас бала көрінесің! Сенен естияр талай адамдар да айтамын деп келіп, айта алмай кеткен. Жарқыным, өлуге асығып жүрген не қылған баласың? Тілімді ал да, қайта ғой!» — кімнің сөзі?

а) Хан

ә) Тазша бала

б) Инелік

в) Халық

  1. «Құрығым аласа болған шығар»,— деп, құрықтың басына … жалғадым, көрінбеді.

а) қынымды

ә) тебенді

б) пышағымды

в) қамшымды