М. Әуезов «Көксерек» әңгімесі (қорытынды сабақ) ( 7-сынып)

75

 

Тақырыбы:  М. Әуезов «Көксерек» әңгімесі (қорытынды сабақ)  ( 7-сынып)

Мақсаты:

Әңгіменің идеясын жан-жақты талдай отырып ашу;

Адамдар мен көк бөрінің іс-әрекеттерін саралай отырып,

адамзат  табиғатпен  психологиялық  тепе-теңдікті сақтау

керектігіне көздерін жеткізу; іскерлік дағдыларын

қалыптастыру, ойларын еркін жеткізе білуге баулу,

көк тәңірісі көк бөрі екенін дәлелдеп, түрлі

деңгейлік тапсырмалар беру арқылы таным көкжиектерін

арттыру.

Түрі: сын тұрғысынан ойлау, игерілген білімді қорытындылау

 

 Әдісі: талдау, жинақтау, дәлелдеу

Көрнекілігі:мультимедиа

 

Сабақ барысы:

  1. Психологиялық даярлықты қамтамасыз ету

Үй тапсырмасын пысықтау, жинақтау.

 

  1. Композициялық жоспар:

( экрандағы композициялық жоспарға назар аударту)

Р/с

 

Әңгіменің композициялық

элементтері

Композициялық жоспар Әңгіменің көркемдік әдіс-тәсілі
1 Оқиғаның басталуы Қараадыр табиғаты.Қасқырлар мекені. Суреттеу
2 Оқиғаның байланысы Адамдар шабуылы. Көксеректі

асырауы

Баяндау

диалог

3 Оқиғаның дамуы Көксеректің ауыл тірлігін жатсынуы. Баяндау

Суреттеу

4 Оқиғаның шиеленісуі Көксеректің өз қандастарына қосылуы Суреттеу
5 Оқиғаның шарықтау шегі Көксеректің жойқын күшке айналуы Баяндау

Суреттеу

6 Оқиғаның шешімі Құрмаштың қазасы. Көксеректің

жазасын тартуы

Баяндау

Диалог

 

  1. II. Композициялық жоспарға сүйене отырып, нақты  дәлелдер-

мен   Көксерекке   мінездеме беру

 

III. Семантикалық карта

 

Әрі қарай сабағымызды семантикалық картамен жалғастырамыз.

(Экраннан көрсетіледі)

Кейіпкерлер сөзі кімдікі?

Кейіпкер сөзі Ауыл адамдары Жұмаш Құрмаштың

әжесі

Бейсембай
Қуарған-ай, неңді алып ем? Не жазып ем ? +
Кәпір қырыс, неме , кеудесін бермейді, жасымайды. +
Мына кәпірдің екі көзі жап-жасыл болып кетіпті, тұқымын сезген екен, мұны өлтіріп,

терісін алайық .

+
Қасқырың болса қайтейін, менің қара ала

төбетім бір-ақ

соғады.Араша

лай алмасаң, әлдеқашан өлтіріп тастар еді.

+
Іздегендерің-

нің  өзі-сол,

бәрін істеп жүрген сол.

Енді соны бір қолға берсе-ау!

+
  1. Суретте- Көксеректің сыртқы кескін-келбетін суреттеңіз
  2. Салыстыр- Аққасқа мен Көксеректі салыстырыңыз
  3. Зертте- Көк бөрінің қадір-қасиеті туралы әңгімелеңіз
  4. Талда- Кейіпкерлер тағдырын талқыға салыңыз.

V  Проблемалық сұрақтар:

  1. Жазушының бұл әңгімені жазуына не себеп болды?
  2. Адамдардың бөлтірікке жасаған іс-әрекеттеріне қалай қарайсыздар?
  3. Әңгіменің идеясы не?
  4. Көксерек Құрмашпен неге тез тіл табысты?
  5. Көксеректі жауыздыққа баулыған не?
  6. Құрмаштың өліміне кінәлі кім?

     Қорытынды:

Ата-бабамыз қасқырды «Көк бөрі» деп атап қадір-қасиет тұтқан,оның атын атамай, «ұлыма», «итқұс», «жаманауыз» деп атаған.Оны орман санитары деп те атайды, ол-түз тағысы , ол еш уақытта цирк ареналарына шықпайды, қолға үйренбейді.

Әңгімедегі бейкүнә  бала Құрмаштың өлімі – табиғаттың адамға берген жауабы секілді, екі аяқты пенделер, біздер, табиғат заңдылығын бұзуға хақымыз жоқ . Себебі, адам мен табиғат арасында тығыз байланыс бар. Ендеше, балалар, табиғатты зорлықпен, күшпен бағындыру мүмкін емес!

 

Үйге тапсырма:

«Адам  және табиғат» (эссе ) жазу

Бағалау