Химиялық процестердің жүру заңдылықтарын білудің маңызы

232
Тақырыбы Химиялық процестердің жүру заңдылықтарын білудің маңызы уақыты
Білімділік мақсаты:

 

дамытушылық:

 

тәрбиелік:

 

Химиялық процестердің жүру заңдылықтарын білудің маңызы туралы, білімді қалыптастыру;

сабақ уақытын бағалауға үйрету,еңбекқорлыққа және пәнге қызығушылығын арттыру.

 

 
Сабақ типі: Жаңа сабақ.  
Сабақ өткізілу түрі:  Мұғалімнің ауызша түсіндіруі, кітаппен өз бетінше жұмыс істеу,жаттығулар орындау  11-Б-2 көрсету .  
Құралдар мен реактивтер: интерактивті тақта, 11-Б-2  
Ұйымдастыру

кезеңі:

(Сабақтың мақсаты мен кезеңдерін анықтау.)

-сабақта  қалыпты жұмыс істеуге мүмкіндік жасау ;

-оқушыларды психологиялық дайындау.

Амандасу.Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың көңілін сабаққа аудару. Сабақтың  жалпы мақсатын ашу ,оны өткізу жоспарын көрсету.

1-2
Үй тапсырмасын тексеру кезеңі Сабақтың  білімділік мақсаты:

-үй тапсырмасының дұрыс, толық орындалғанын тексеру ;

-білімдеріндегі кеткен кемшіліктерді,тапсырма орындау барысында қиындықтарды анықтау ;

-кеткен кемшіліктерді жою.

Айналым бойынша берілген тапсырманы тексеру.

5-7
Оқушыларды білімді ,саналы және белсенді түрде меңгеруге дайындау кезеңі: 1.Сабақ тақырыбын хабарлау.Оқушылармен біріге отырып сабақ мақсатын  айқындау.

Жаңа материалды оқып үйренудің  практикалық қажеттілігін көрсету. Оқушылардың алдына оқу проблемасын қою.Білімді жаңғырту.

(Актуализация )

Білімділік міндеттері: .

-оқушылардың  білім алуға деген    ынта-ықыласын жұмылдыру.

-оқушыларды  білім алудың мақсаттарын анықтауға;

— оқушылардың материалды бір мезгілде қабылдауы ,ой қорытындыларын жасауы,жалпылай және жүйелей білуі.

 2.Оқыту проблемалары:

Химиялықпроцестердің жүру заңдылықтарын білудің маңызы.

1.Білімді жаңғырту:

Жеке  сұрақтар қою:

* Химиялық реакциялар бірдей  жағдайда жүре ме?

* Химиялық реакциялардың жылдамдығына не әсер етеді?

*Химиялық тепе-теңдік неге динамикалық деп аталады.?

* Химиялық тепе-теңдік  константасы деген не?

3-4
Жаңа сабақты түсіндіру кезеңдері:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Білімділік міндеттері:

Берілген материалды оқушылардың қабылдауын есте сақтауын қамтамасыз ету;

— оқушылардың білімді қабылдауына,алған білімнен қорытынды

шығаруға,жүйелеуге қажетті  түрлі әдіс –тәсілдерді үйрету;

— оқушылардың білімді қайта жаңғырту әдістерін қабылдауы;берілген оқу материалын өз бетінше ұғынуға ,түсініктерді ,заңдарды, анықтамаларды философиялық тұрғыдан түсінуге көмек жасау.

2.Мұғалімнің түсіндіруі:

1.Химиялық реакциялардың жылдамдықтары туралы ақпаратты алу дың химиктер үшін қажет бірнеше маңызды себептері бар.Солардың  бірі, реакциялардың әртүрлі жылдамдықтармен жүруі болып табыла ды.Бірақ мұндай бақылаулар ештеңе көрсетпейді,тек жүретін процес тер туралы біздің білімімізді арттырады.Егер химиялық реакция жыл дамдығына әсер ететін факторларды табу мүмкін болса,онда реак цияны басқаруда біздің мүмкіндігіміз өлшеусіз өскен болар еді.Тоты ғу реакциясын қарастырайық.Химик қазіргі реактивті қозғалтқыша тиімді жанатын отынды дайындайын деп жатыр дейік.Отынның ауа дағы оттекпен әрекеттесу жылдамдығының өте жоғары болуы түсі -нікті,бірақ қопарылыс болмауын бақылау қажет.Екінші жағынан, егер ауада қандай да бір затты тотығудан (мысалы,малдың майы) сақ тау қажет болса,оның табиғи тотығу қабілетін тежеу қажет.Екі жағ дайда да химиялық өзгерістібақылау керек.Едәуір тиімді жолдармен химиялық өнімдерді алу үшін өнеркәсіпте химиялық реакцияның жылдамдығын бақылау қажеттігіне көптеген мысалдар келтіруге бо лады.Мәселен,экономикалық тиімсіз,өте баяу жүретін процестердің жылдамдығын көтеру үшін көбінесе өршіткілер қолданылады, кері сінше жылдам жүретін процестерге химиялық реакцияны баяулата -тын тежегіштер пайдаланылады.Өсімдіктер мен жануарлардың орга низмдерінде жүретін күрделі химиялық және биологиялық процес- терге температура елеулі әсер етеді.Мысал ретінде,медицина да ма- ңызы ерекше- тыныс алу жылдамдығына температураның әсерін кел тіруге болады.Кейбір хирургиялық операциялар кезінде қанның цир куляциясы мен тыныс алу жиілігін төмендетіп, метаболизмдік про -цестердің жүруін  баяулату үшін пациенттің денесін салқындатады. Тамақты сақтағанда оны дайындау барысында жүретін биохимиялық процестерге де температураның әсері бар.Тамақ өнімдерінің бұзылу жылдамдығын әртүрлі жолдармен мысалы,тоңазытқышта салқында- тунемесе нитридтер сияқты консерванттарды қосу арқылы тежейді.

Химиялық тепе-теңдіктің ығысуын лабороторияда және зауыттарда химиялық реакцияларды жүргізу үшін кеңінен қолданылады.Шығым ды көтергенде өндірістің құны кемиді. Ол үшін тепе-теңдікті өнімнің түзілу жағына қарай ығыстыру керек. Көптеген технологиялық, хи -миялық процесстердің оңтайлы тиімділігі ле температураға тәуелді. Мысал ретінде күкірт қышқылын алудың екінші жанасу сатысын көрсетуге болады:   2SО2 +О2→ 2SO3            Н°= – 191,6 кДж/моль.

Бұл реакция экзотермиялық болғандықтан температураны төмендетіп, күкірт триоксидінің шығымын жоғарылатуға болады. Бірақ температураның төмендеуі процестің баяулауына әкеледі. Сондықтан реакция шығымы мен жылдамдығының арасындағы оңтайлы байланысты табу керек. Бұған 450°С-тан 500°С – қа дейінгі температурада және өошіткі – ванадий (V)  оксидін қолданып жетуге болады.

Сонымен реакция жылдамдыөтарын не үшін оқып үйренеді:

1)      Материя туралы білімімізді тереңдетуге, сонымен бірге оның негізінде теориялық толықтырулар жасауға мүмкіндік беретін фактілерді жинау;

2)      Неге реакциялар белгілі жылдамдықпен жүретінің түсіндіру;

3)      Химиялиқ процестерді басқаруға мүмкіндік беретін материяның өзгерісін бақылай білу;

4)      Химиялық өзгерістер қалай жүретінін білу.

Жаңа сабақты қалай қабылдағанын

алғашқы тексеру кезеңі:

Білімділік мақсаты:

1.  — оқылған материалды оқушылардың дұрыс меңгергенін анықтау;

-алғашқы берілген түсінікте кеткен кемшілікті анықтау;

— кеткен кемшілікті жою жұмыстары; —

10-ЕТЖ-1 дәптерімен жұмыс орындау №1-4, 51бет

2-3

 

 

Білімді қорытындылау және жүйелеу:   

 

-тапсырмаларды оқушылар өз бетінше орындайтындай дәрежеге жеткізу;

-оқушылар білімі мен сыныптың ерекшелігіне қарай отырып тапсырманың күрделілігін анықтау;

Дәптерге жазу.

6-7
Білімді тексеру және өз бетінше тексеру кезеңі:  -оқушылардың өтілген материалды қаншалықты дұрыс  меңгергенін анықтау;

Оқушылардыңіс-әрекеті мен біліміндегі олқылықтарды анықтау.Кеткен олқылықтардың   себебін анықтау.

-оқушылардың өзін –өзі бағалау қабілеттерін дамытуға жағдай жасау.

Жаттығуды  тексеру.

3-4
Үй тапсырмасын беру кезеңі: Білімділік міндеттері:

-оқушыларға  үй тапсырмасының берілу мақсаты ,мазмұны шығарылу жолы түсінікті болуын қамтамасыз ету

1. Үй тапсырмасын орындауға берілетін нұсқаулар.

параграф 3.4 № 3–7 жазбаша орындау.

1-2
Сабақ қорытындысын шығару кезеңі. — жекелеген оқушылар мен сынып жұмысына баға беру.Сабақтың кемшілігі мен қорытындысын шығару. Баға қою. 1-2