Морфология

46

Морфология

Күрделі сөздер – сложные слова

Біріккен сөздер – слитные слова

Қысқарған сөздер – сокращенные слова

Қос сөздер – парные слова

Сөз құрамы – состав слова

Түбір – корень

Негізгі түбір-непроизводный корень

Туынды түбір-производный корень

Жұрнақ – суффикс

Сөз тудырушы— словообразующий суффикс

Сөз түрлендіруші-формаобразующий суффикс

Жалғау – окончание

Тәуелдік жалғау – окончание принадлежности

Көптік жалғау – окончание множественного числа

Септік жалғау – падежное окончание

Атау септік-именительный падеж

Ілік септік-родительный падеж

Барыс септік-дательно-направительный падеж

Табыс-винительный падеж

Жатыс-местный падеж

Шығыс— исходный падеж

Көмектес-инструментальный падеж/творительный

Жіктік жалғау – личное окончание

Сөз таптары – части речи

Зат есім – имя существительное

Жалқы есім – имена собственные

Жалпы есім — имена нарицательные

Сын есім— имя прилагательное

Сапалық сын е.- качественное и.п.

Қатыстық сын есім— относительное и.п.

Шырайлар— степени сравнения

Жай шырай-положительная степень

Салыстырмалы шырай— сравнительная степень

Күшейтпелі, асырмалы шырай— превосходная степень

Сан есім— имя числительные

Есептік сан е.-количественные

Реттік сан е.-порядковые

Жинақтық— собирательные

Болжалдық— предположительные, приблизительные

Топтау— разделительные

Бөлшектік— дробные

Есімдік— местоимение

Жіктеу есімдігі- личное мест.

Сілтеу е.-указательное мест.

Сұрау е.- вопросительное мест.

Өздік е.- возвратные мест.

Болымсыздық есімдігі-отрицательное мест.

Етістік— глагол

Сабақты ет.-переходный гл.

Салт ет. -непереходный гл.

Болымды ет.-положительный гл.

Болымсыз ет.-отрицательный гл.

Дара ет.-простая форма гл.

Күрделі ет.-сложная форма гл.

Тұйық ет.-неопределенная форма гл.

Көмекші етістік- вспомогательный гл.

Етістік шақтары-времена глагола

Осы шақ— настоящее вр.

Өткен шақ— прошедшее вр.

Келер шақ— будущее вр.

Етістік райлары- наклонение глагола

Ашық рай- изъявительное наклонение

Бұйрық рай-повелительное нак.

Қалау рай— желательное нак.

Етіс— залог

Өздік етіс-возвратный залог

Өзгелік етіс-побудительный залог

Ортақ етіс-взаимный залог

Ырықсыз етіс— страдательный залог

Үстеу— наречие

Мекен үстеуі-нареч.места

Мезгіл үстеуі-нареч.  времени

Себеп-салдар үстеуі-нареч. причины

Топтау үстеуі— разделительное наречие

Сын-бейне үстеулері-нареч. образа действия

Мөлшер үстеуі- нареч.меры

Мақсат үстеуі-нареч. цели

Есімше-причастие

Өткен шақ есімше-причастие прошедшего времени

Келер шақ есімше-причастие будущего времени

Ауыспалы келер шақ есімше-причастие будущего переходного времени

Көсемше-деепричастие

Көмекші сөздер- служебные слова

Жалғаулық шылау- союз

Демеулік шылау- частицы

Септеулік шылау- послелоги

Одағай- междометия

Еліктеу сөздер- звукоподражательные слова