Сабақтың тақырыбы: Дүниежүзінің халқы

86

Сабақтың тақырыбы: Дүниежүзінің халқы

Сабақтың мақсаты:

  • Білімділік – Дүние жүзі халқының саны мен демографиялық көрсеткіштер, халық санының ұдайы өсуі мен демографиялық саясат түсініктерін ашу, халықтың жастық-жыныстық құрамы, еңбек ресурстары туралы білімдерін одан әрі жетілду.
  • Дамытушылық – өз бетінше ізденіспен шығармашылық тұрғыда жұмыс істеуге дағдыландыру. Өз ойларын еркін де сауатты, нақты жеткізу қабілеттерін арттыру. Ағылшын тілінде сөздік қорын, тыңдап-түсіну, сөйлеу дағдыларын дамыту.
  • Тәрбиелік мақсаты – жан-жақтылыққа, ізденімпаздыққа баулу, адамгершілік қасиеті мен географиялық мәдениетін және ағылшын тіліне деген қызығушылығын қалыптастыру.

Оқу құралдары: Оқулық, 10 сынып Атлас, дүние жүзінің саяси картасы, статистикалық анықтама, слайд

Сабақ түрі: кіріктірілген сабақ (география, елтану)

Оқыту әдістері: коммуникативті, жобалап оқыту, сұрақ-жауап

Сабақтың барысы:

І.  Ұйымдастыру кезеңі.

Population structure is divided by several aspects: gender, age, race, nationality, language, education, religion. Today we are going to revise the unit of population growth, structure of population by age and gender, labor resource. Population numbers change over time, influenced by births, deaths and migration into or out of the area. Global population levels, having grown slowly for most of human history, are now rising. We will discuss about world population in three groups. It was your home task. Are you ready? The first group you are welcome!

Үш  топқа бөлінген оқушылар өз презентацияларын ұсынады:

  1. Презентация (ағылшын тілінде)

1-топ «Халықтың саны және оның ұдайы өсуі» Д.ж.елдердің демографиялық жағдайын сипаттау үшін абсолюттік және салыстырмалы демографиялық көрсеткіштер пайдаланылады. Абсолюттік көрсеткіштер қатарына (табиғи өсу, механикалық өсу) жатады. Салыстырмалы көрсеткіштер, яғни 1000 адамға шаққандағы промиле есебімен өлшенетін коэффициенттер (туу, өлу, табиғи өсу, сәбилер өлімінің коэффициенті, адамның өмір жасының орташа ұзақтығы). Одан кейін бұл түсініктерге анықтама беріп, талдаңдар деп тапсырманы береді.

Адамзаттың үздіксіз жаңарып, ауысып отыруын қамтамасыз ететін туу мен өлу және табиғи өсу көрсеткіштерінің жиынтығын халықтың ұдайы өсуі деп аталады. Ұдайы өсуінің үш типін ажыратады: дәстүрлі, өтпелі, қазіргі.

Халықтың ұдайы өсуін реттеу мақсатында мемлекеттік деңгейде демографиялық саясат жүргізіледі. Демографиялық саясаттың анықтамасын жазып алыңдар деп тапсырма береді.

Global population growth

Population pyramids show the structure of a population by comparing relative numbers of people in different age groups.

At present the world’s population is growing quickly, though this has not always been the case.

At present the world’s population is growing quickly, though this has not always been the case.

  • Until the 1800s the world’s population grew slowly for thousands of years
  • In 1820 the world’s population reached one billion.
  • In the early 1970s, the world’s population reached three billion.
  • In 1999, less than 30 years later, the population doubled to six billion.
  • The global rate of population growth is now one billion every 15 years
  • The graph shows this pattern of accelerating growth (including the predicted population for 2025).

2-топ «Халықтың жастық және жыныстық құрамы»

Халықтың жастық құрамын анықтаудың қолданбалы маңызы бар. Жалпылама баға беруде топтамалар (0-14 жас, 15-59 жас, 60 жастан әрі) жасалады. Халықтың жастық құрамының үш типі анықталғанын айтып олар қандай жас аралықтарын қамтитынын анықтаңдар деп оқушыларға береді.

Халықтың жыныстық құрамын сипаттау үшін көбінесе ерлер мен әйелдердің халықтың жалпы санындағы үлес көрсеткіші пайдаланылады. Халықтың жастық-жыныстық құрамын сызба түрінде бейнелеу үшін жастық-жыныстық пирамида пайдаланылады.

Structure of population by age and gender

Population pyramids share % of men and women of total population:

  • progressive type (high share of young age groups)
  • stationary type (stagnation of population)
  • regressive type (small share of young age groups)
  • extreme regressive type (ageing of population)

3-топ «Еңбек ресурстары»

Labour resources

The location of labour resources in different countries and regions differs from the location of the entire population; the percentage of able-bodied persons is usually not the same as in the total population because of differences in the age composition of the population. These differences depend on the birth and mortality rates and also on the results of population migration, in which the able-bodied part of the population usually participates more actively.

Answer the questions:

  1. Can you name exactly countries which have demographic crisis and demographic explosion?
  2. What about age and gender structure of population in Kazakhstan? Do you know the percentage of male and female in our country?
  3. You know that the percentage of able-bodied people is usually not the same as in the total population because of differences in the age structure of the population. How many people are active in labor resource of Kazakhstan?
  4. Видеофильммен жұмыс
  5. a) Fill in the gaps while watching the video:

This is ___________ our planet. Hold to ____________ of different species, but only one species dominates everything ________________. Nearly ______________ of us living on the earth and human population is increasing by more than __________ people every second, ____________ people every day, nearly _____________ people every year. Each additional life needs food, _________, water, _________ and more.

  1. b) Answer the following questions:
  2. What have you understood from this video film?
  3. What is your prediction about future population growth?
  4. Картамен жұмыс.

1-топ. Халық саны жағынан бірінші ондыққа кіретін мемлекеттерді атап көрсету.

2-топ. «Демографиялық жас» және «Демографиялық  қарт»мемлекеттерді атап көрсету.

3-топ. Дүние жүзіндегі еңбек ресурстарымен  қамтылған, қамтылмаған және оның себептерін түсіндіре отырып көрсету.

  1. Рефлексия “Екі жұлдыз, бір тілек”

Жалпы Қазақстанның демографиялық жағдайын статистикалық анықтамаларды пайдалана отырып сипаттау.