Орыс демократиялық мәдениеті және қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов

70

Сабақтың тақырыбы:  Орыс демократиялық мәдениеті және қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов

Сабақтың мақсаты:

  • Орыс және шетел ғалымдары мен қазақ зиялыларының қазақстан тарихын, мәдениеті мен тұрмыс салтын зерттеген еңбектерімен таныстырып, ол еңбектердің қазақ халқының саяси, экономикалық өмірі мен материалдық мәдениетін, өткен тарихын зерделеуге қосқан үлесіне тоқталу;
  • Қазақ өлкесін зерттеген ғалымдардың еңбектері туралы айта отырып, оқушыны білімге, ғылымға қызықтыру;
  • Сол кездегі ғылымның дамуына үлес қосқан адамдар туралы баяндау барысында оқушыларды рухани білімділікке, еңбексүйгіштікке, мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың әдісі: сұрақ- жауап.

Көрнекілік: хронологиялық кесте, флепчарт

Сабақтың барысы:

  1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. Оқу құралын тексеріп түгелдеу

Оқушы зейінін сабаққа аудару

Негізгі ұғымдар:   ғылым, ғылыми зерттеулер, экспедиция мақсаты, ғылыми жұмыстың бағыттары.

 

                                                      I.Үй тапсырмасын сұрау:

 

  1. XIX ғасырдың екінші жартысындағы орыс мәдениеті қазақ халқының рухани өміріне қалай әсер етті?
  2. Қазақхалқының тарихын зерттеуде алдыңғы қатарлы орыс ғалымдары қандай үлес қосқан?
  3. Шоқан Уәлихановтың ғалым, саяхатшы ретінде қалыптасуына өз ортасы мен алдыңғы қатарлы орыс мәдениеті қалай әсер етті?
  4. Шоқан Уәлихановтың ғылыми ізденістері туралы баяндап беріңдер?
  5. Шоқан туралы қандай әдебиеттерді білесіңдер?
  6. Көрнекті шығыс зерттеушісі, академик В.В. Радлов қай жерлерді зерттеді?

7.Украин халқының ұлы ақыны Т.Г.Чевченконың шығармашылығында қазақ халқының тақырыбы белгілі орын алған, оларды ата.

  1. XIX ғасырда халықтың жаңаша сауатын ашып, тіл білімі мәселесін зерттеуді жолға қою мақсатында қандай жұмыстар атқарылды?
  2. Ресей азаттық қозғалысының Қазақстанда айдауда болған өкілдері?

10.Шоқан Уәлихановтың  этнография ғылымына бет бұруына не әсер етті?

  1. Шоқан Уәлихановтың өмір-баяны туралы әңгімеле.
  2. Шоқанды әлемге әйгілі еткен еңбегі?
  3. Шоқанның досы, көрнекті орыс жазушысы?
  4. Шоқан қайтыс болған жер?
  5. Шоқанның сана-сезімінің ерте оянуына әсер еткен адам?
  6. Шоқан Уәлихановтың шыққан тегі?
  7. Шоқан Уәлиханов қағазға түсірген эпикалық шығармасы?

 

 

 

 

 

II.«Өз орнын тап» ойыны

 

 

 

Ғалымдар Еңбектері
М.Красовский «Сібір қырғыздарының облысы»
Л. Мейер «Орынбор ведомствосындағы қырғыз даласы»
Т.Г. Шевченко «Менің ойларым»

 

 

 

III.Хронологиялық кесте

 

  1. 1835-1865  жылы-
  2. 1845 ж-

 

  1. 1847 ж —
  2. 1847-1857  жылы-

 

 

  1. 1853 жылы-
  2. 1855 ж-

 

 

  1. 1856 ж-
  2. 1857 ж-

 

 

  1. 1858-1859 ж-
  2. 1859-1861 ж-

 

 

  1. 1864 ж-
  2. 1865 ж-

 

IV.Оқушылардың шығармашылық жұмысы

 

 

 

 

 

1.ХІХ ғасырдағы  орыс ғалымдарының қазақ жерлерін зерттеу.

  1. Шоқан Уәлихановтың еңбектері туралы хронологиялық кесте
  2. Шоқан Уәлихановтың өмірбаяны туралы семантикалық кесте
  3. Шоқан Уәлиханов туралы сөз жұмбақ

 

 

  1. Үйге тапсырма

 

Реферат жазу.   173-177 беттерді қайталау.