Ш.Уалиханов — қазақтың көрнекті ғалымы

73

Сабақтын тақырыбы: Ш.Уалиханов — қазақтың көрнекті ғалымы

Мақсаты:

1.Білімділік: XIX ғ. II жартысындағы Ш.Уалихановтың қазақ мәдениетіне,

тарихына сіңірген еңбегін түсіндіру талдау;

2.Дамытушылық: Ш.Уалихановтың өмір жолы, ата тегі туралы мағұлмат

беру, оқыту, ұлы ғұлама ғалым, саяхатшы ретінде таныту;

3.Тәрбиелік: Адамгершілік, текті тану қасиеттерін арттыра отырып, жан-

жақты терең ойлауға, өнерді сүюге құрметтеуге тәрбиелеу.

 

Көрнекілігі:Ойын түрлері,  ұлы ғалымдар сөздері, карта, кітаптар,

таблица, сызбалар.

Сабақ түрі: аралас сабақ

Әдісі: СТО технологиясы.

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі,  әдебиет,  география

Сабақтың барысы:

І.Үйымдастыру кезеңі

2.Үй  тапсырмасын тексеру.

«Ойлан тап» ойыны

қашан? қайда?

 

қандай оқиға болды?

 

1820 ж

 

1841ж

 

1847ж 45 жас

1791ж

 

1838ж 12 шілде

 

 

 

1844 ж

 

 

1846ж

Қазақ даласына

 

Ұлытауда

 

Алатау

Атырауда. Исатай

Ауылында

Ақбұлақ жерінде

 

 

 

Оралда

 

 

Қараойда

Әскери бекіністер

салынды

Кенесарыны хан

көтереді

қайтыс болады

Исатай дүниеге келді

 

Исатай

өлтіріліп. Махамбет

қоршауды бұзып

шығады

Қозғалыс басшыларына

сот болады

Махамбет қайтыс

болады.

 

3.Үй тапсырмасын қорытындылау.

  1. «Сиқырлы сандар» ойыны
ш о қ а н

34       20       15        1        18

 

5.Жаңа сабақ

Ш.Уалиханов 1835 ж қараша айында Қостанай облысы, Құсмұрын бекінісінде дүниеге келген. Шоқан Абылай ханның ұрпағы. Азан шақырып қойған аты-Мүхамедханафия. Әжесі Айғанымнан ертегі, қисса жырларды тыңдап өскендіктен әжесі Шоқаным, шоқиып отырады да қояды деп еркелеткен. 5 жасында хат таниды.  Әкесі Шыңғыс орыс зиялыларымен дос болып, Шоқанның ғылымға жақын болуына септігін тигізеді. Шоқан арабша жазуды, сурет салуды үйренеді. 1847 ж Шоканды әкесі Сібір кадет корпусына окуға түсіреді. Оны 1853ж бітіріп, Атты әскер корнеті атағын алып шығады.1856ж — Ыстықкөлге, 1858-59ж Қашқарияға сапар шегеді. «Манас» жырын қағазға түсіреді. Қазактың тұңғыш ғалымы атанады. 1861 ж өкпе ауруы асқынып елге оралады. І865ж сәуірде Алтынемел жотасының Кербұлақ деген жерінде 30 жасында қайтыс болады.

Сабақта білімімізді толықтыру үшін сыныпты 2 топқа бөлеміз

I топ «Алғырлар»  Ұраны: Іздеген табады, талапты ұтады.

II топ. «Тапқырлар» Ұраны: Оқыған озады, ерінген тозады.

I .Ой шақыру статегисы «Ассоциация» құру

ғалым                        саяхатшы

тарихшы                   Шоқан                           суретші

географ                       әдебиет танушы

ІІ.Мағынаны тану стратегиясы

1 -топ. «Текті білу тектілік» (Шоқан-Шыңгыс-Уәлихан-Уәли-Абылай)

2-топ. «Досы көпті жау алмайды» (Семенев Тянь-Шанский, Потанин,)

III. «Мағынаны ашу» стратегисы

Топтык жұмыс.Тест түрлері

ІҮ.Дәптермен жұмыс. Шығармаларын жазу.

  1. Картамен жұмыс.1855ж.Шоқан генерал

Гасфорттың сапарына қатысып, Жетісу, Тарбағатай Орталық Қазақстан, Іле  Алатауын аралайды. Карта көрсетіледі (слайд)

VII.Ой толғау стратегиясы. 5жол өлең

1.Шоқан.

  1. еңбекқор, зейінді.

3 .зерттеді, жазды, түсірді.

  1. қазақ халқының тұңғыш зерттеушісі
  2. ғалым

ҮІІ.Үйге тапсырма

«Шоқан ғалым» тақырыбында шағын шығарма жазу

ҮШ.Бағалау.

Х.Қоштасу