Ғұн мемлекеті

184

Сабақтың тақырыбы: Ғұн мемлекеті

ІІ.Сабақтың мақсаты:

Білімділік:  Оқушыларға әртүрлі тапсырмаларды бере отырып, оқушылардың

өзіндік білім алуына жағдай жасау.

Тәрбиелік:Оқушыларды өзіндік жұмыс тапсырмалары арқылы, жеке жұмысқа,

ізденуге, логикалық ойлауға, кітап оқуға баулу.

Дамытушылық:Әртүрлі тапсырмалар арқылы оқушылардың ойлау, іздену,

ақпаратпен жұмыс істеу қабілеттерін дамыту.

Көрнекілік: карта, суреттер

 ІІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

 

  1. Мына пікірлермен келісесіз бе?

 

ПІКІРЛЕР ИӘ ЖОҚ
1 Қаңлылар б.з.б III-II ғасырлар-б.з V ғасыры аралығында өмір сүрген. +
2 Қаңлылар туралы ежелгі Иранның бағзы заманда жазылған «Авеста» деп аталатын қасиетті кітабында жазылған. +
3 Қытай тарихының атасы Сыма Цянь қаңлыларды вәсәканың ержүрек ұлдары деп атады. +
4 Қазір қаңлылар қазақ халқының орта жүз құрамында. +
5 Қаңлылар бес иелікке бөлініп басқарылған. +
6 Қаңлы елінің астанасы  Жетіасар қонысы болған +
7 Қаңлы елінің бес кіші ханы, бір ұлы ханы болған. Кіші хандар ұлы ханға бағынған. +

 

 

                          

  1. Сызбаны толтырыңдар.  Саяси тарихы.

 

Экономикалық және сауда байланысы Сыртқы елдермен соғысы Астанасы
Қытай,Рим, Кушан, Парфия, Ғұндар, Сармат, Алан Кезінде сарматтар мен аландар бағынышты болған. Битянь –Түркістан маңы.

Жазығы ордасы-

Талас маңы.

 

 ІV. Жаңа сабақ.

  1. Тест.

1) Ғұн билеушісі қалай деп аталды?

А) хан.      Ә) гуньмо.   Б) шаньюй.

2) Ғұн тайпалары батысқа қарай қай ғасырда жылжыды?

А) б.з.б. 55 жыл.      Ә) б.з.б. 2 ғасыр.      Б) . б.з.б. 1 ғасыр.

  1. Түменбасын кім сайлады?

А) Хан.       Ә) Гуньмо    Б) Шаньюи

4) Ғұн мемлекеті қай уақытта екіге бөлінді?

А) б.з.б. 4 ғ.  Ә) б.з.б. 55 ж.Б)  б.з.б. 1 ғ.

5) Солтүстік ғұндардың билеушісі кім болды?

А) Чжи-Чжи. Ә) Мөде.  Б)  Еділ.

 

  1. Қалып кеткен сөздерді табыңдар:

 

  1. Ғұндар Қытайда Хань әулетінің негізін қалаушы.
  2. Б.з.б 1 мыңжылдықта қазіргі Монғолияның оңтүстігінен Каспии өңіріне дейінгі

Орталық  Азияның кең-байтақ кеңістігін әртүрлі тайпалар мекендеген.

  1. Ғұндар Енисейдің жағалауларында және Алтай тауларында мекендеген, көрші

Тайпаларды бағындырды.

  1. Ғұн тайпаларының бір мемлекетке бірігіп саяси күшейген кезі – құдіретті

Мөденің билік   жүргізген мезгілі.

  1. Солтүстіктегі ғұндар оңтүстік Қазақстандағы қаңлы тайпасының жеріне жетіп,

олармен бейбіт   келісімге келіп, Талас өзенінінің шығыс жағында көшіп-

қонуға мүмкіндік алады.

 

  1. Мына пікірлермен келісесің бе?

 

ПІКІРЛЕР ИӘ ЖОҚ
1 Ғұн билеушісін «хан» деп атаған +
2 Ғұн мемлекеті 24 тайпадан құралды. +
3 Цинь патшалығы сақтардан қорғану үшін Ұлы Қытай қорғанын салды. +
4 Шаньюден кейінгі басты тұлға «түменбасы» болды. +
5 «Халықтардың ұлы қоныс аударуын бастаған» қаңлылар +
6 Ғұндардың негізгі өмір салты –көшпелі өмір болды. +
7 Халықтардың ұлы қоныс аударуы б.з.б II ғасырда басталып б.з. IV ғасырына дейін созылды. +

 

  1. Кестені толтырыңдар. Ғұндар.

 

Ғұн тайпалық одағының қалыптасқан уақыты Мемлекеттің негізін қалаушы Шаруашылығы
 

Б.з.б III ғ.

 

Моде шаньюи

 

Көшпелі мал шаруашылығы

 

 

                                     Мына суреттерде кімдер бейнеленген?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Аттила
Конфуций
Абылай

 

 

 

  1. Сабақты бекіту:

 

  1. Қытай деректерінде ғұндар қандай атпен белгілі болды?
  2. Ғұндардың жоғарғы билеушісін қалай атады?
  3. Ғұн қоғамында жоғары билікке ие болған Мөде қандай атаққа ие болды?
  4. Б.з.б. 188 жылы болған қытайлықтар мен ғұндар арасындағы шайқас кімдердің жеңісімен аяқталды?
  5. Ғұн империясы қашан екіге бөлініп, ыдырады?
  6. Ғұн империясы мен Цинь империясын салыстыру?
  7. Ғұн империясы мен Қазақ хандығын және

Тәуелсіз Қазақстан мемлекетін салыстыру? 

 

VІ. Рефлексия 

  1. Менің сабақтағы көңіл-күйім?
  2. Менің бүгінгі сабақтан үйренгенім?
  3. Маған бүгінгі сабақтан ұнағаны?
  4. Маған бүгінгі сабақтан ұнамағаны?

 

VІІ.  Бағалау.

 

VІІІ.  Үйге тапсырма: Ғұн мемлекеті.