1916 жылғы Ұлт-азаттық көтеріліс

267

Қызылорда облысы Қазалы ауданы Әйтеке би кенті

№249 мектеп лицейдің тарих пәнінің мұғалімі Б.Шохан

 

Тақырыбы:                   1916 жылғы  Ұлт-азаттық көтеріліс

Білімділік: 1916 жылы қазақ халқының Ресей империясына  қарсы ұлт-азаттық күресі тарихта өз орнын алды. 25 маусым күнгі жарлық елдің шыдамын тауысты. Осы күрес туралы толық мағлұмат бере отырып, оқушылардың білімдерін қалыптастыру.

Дамытушылық: креативті ойлауға, еркін сөйлеуге дағдыландыру;

Тәрбиелік:  Отансүйгіштікке, патриотизмге тәрбиелеу;

Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың типі:  Жаңа сабақты меңгерту

Сабақтың әдісі: СТО элементтері

Сабақтың көрнекілігі: карта

Сабақтың барысы

  1. Ұйымдастыру
  2. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру

3.Жаңа сабақ

  • Көтерілістің себептері
  • Көтерілістің мақсаты
  • Қамтыған жерлері, көтеріліс ошақтары
  • Торғай және Жетісу аймақтарындағы қимылдардың ерекшеліктері
  • Амангелді Иманов, Тоқаш Бокин, Ұзақ Саурықов, Ж.Мәмбетов сынды тұлғаларддың көтеріліске қосқан үлестері
  • Дәстүрлі хандық билікті қалпына келтіру мақсатында хандар сайланды
  • Жазалау отрядтары/құрылып, көтерілісті басып-жаныштады

 

Көтерілістің жеңілу себептері

Көтерілістің стихиялы түрде болуы                                                       әскери стратегияның әлсіздігі

 

ұлт зиялыларының жіктелуі

 

  • Тарихи диктант жазу:
  1. 1907-1912жж қазақ өлкесіне қанша адам қоныстандырылды?
    • ы қазақтардан қанша гектар жер алынды

3.1917 жылы қанша жер тартып алынды

4.Әрбір қоныстанушығы қанша жер берілді?

5.Әрбір жергілікті тұрғынға қанша жер берілді

6.«Егер мемлекет мүддесі қырғыздарды құрбан етуді талап етсе….»

7.Жұмысшылырдың орташа бір күндік жалақысы

8.Ембі /мұнай өндіру  1914 жылы қанша тонна————, 1915 жылы қаншаға кеміді

9.І-ші дүниежүзілік соғыс қарсаңында Қазақстаннан  қандай көмек берілді

  1. Екібастұз, Спасск мыс кеіштеріндегі ереуіл қай жылы болды?

11.13 әйел қай көтеріліс барысында тұтқынға алынды?

12.1916 жылы қарсаңыңда Түркістанда қанша тұтқын тіркелген

13.Жетісудан әскерге қанша жұмысшы шақырылды?

14.Әскери тұтқындардың үлттық құрамы

15.Елге әкелінген тұтқындырдың басым көпшілігі

16.Еңбекке жарайтын майданға шақырылған қоңыстанушы ер адамдарының үлесі

17.1916 жылғы 25 маусым жарлығы/ жас аралығы

  • Семантикалық картамен жұмыс

 

1.С.Меңдешев, Ә.Әйтиев А)Сардарбек Торғай 1.Т. Рысқұлов А)Жұрт сендей соғылды, түнде ұйқыдан, күндіз күлкіден айырылды
2.Әбдіғаппар Жанбосынов В)Батыр, мерген

 

2.Ә.Бокейханов Б)Қазақ ұлтының өмір сүруі өзі проблемаға айналды
3.Кейкі батыр Б)Хан Торғай 3.А.Байтұрсынов В)1899жылдан кейін қазақтар мен орыстар арасындағы жанжалдар өмірдің сипаты белгісіне айналды
4.Ж.Мыңбаев Г)Орал, Бөкей Ордасы 4.М.Дулатов Г)Бұл соғыстан жалпы жұртқа пайда жоқ. Нарлар алысар, ал қанын төгетін сорлы халық
5.Амангелді Иманов Е)Ақтөбе 5. Л.Соболев Д)Барса алынған жігіттер қазаға бейнетке ұшырайды, бармаса елге зор бүлікшілік келеді
6.Ә.Майкөтов Д)Маңғыстау 6. Үндеу хаты Е)Тыңдаңыздар, қан төкпеңіздер, қарсыласпаңыздар
7.Нұрлан Қияшов З)Қарашақ 7. Үндеу хаты Ж)Қаруды тастамаңдар сендерге орыстардан көмек келетінің есте сақтаңдар
8.Оспан Шоңов Ж)Шерубай Нұра 8. С.Ужгин З)Бұл аңыздар мен ертегілерден шыққандай ғажап әскер еді
  • Тест тапсырмалары
  1. 19. Революцияшыл демократтар

20.Либералдық демократтар

21.Жетісудағы көтерілісті ұйымдастырушылар

22.1916 жылғы көтеріліс қамтыды

23.1916 жылғы көтерілістің ірі ошақтары

24.1917жылдың ақпанына дейін көтеріліс созылды

25.1916 жылы күзде басып жанышталған ошақ

26.Торғай, Ырғыз уездерінен неше хан және қазы сайланды

27………………..жылы шыққан, генерал-губернатор ………құпия бұйрығы негізінде ауқатты адамдар қара жұмыстан босатылды

28.А. Имановтың әскерінің саны: 1916 жыл қыркүйек-қазан………………, қараша………., Торғайды қоршаған кезде……….болды

29.Қырғыз және қазақ көтерілісшілері ………………..қоршады. Қанша әскермен……….

  1. Қарқара жәрмеңкесі………………………….қоршалды
  2. Боралдайда дарға асылған………………………., абақтыға қамалып 12 басшымен бірге өлтірілген……………….., 1916 жылы қамауға алынып, түрмеде ақпан төңкерісіне дейін отырған………………….
  3. Жетісудағы ……………… астам адам ………………….еліне өтіп кетті
  4. Торғайдағы көтерілісті басуға генерал………………………, …….. мың жазалаушы отрядпен келді
  5. Жетісудағы көтеріліс кезінде Пржевальскіде……………. азаматтығын алған ………….адам өлді
  6. Қарқара көтерілісшілері 1916 жылы 11 тамызда ……………………………..жазалау отрядтарын талқанды
  7. 1916 жылғы көтерілісті сынаған IV Мемлекеттік Думаның депутаты………………………
  8. «Қарабалықтағы оқиғалар туралы сөз» авторы кім
  9. Н. Кротов………………………………………………………………..
  10. Аркадьев………………………………………………………………..
  11. Е.Курев……………………………………………………………………
  12. С.Вербицкая……………………………………………………………
  13. И.Долматов пен Д.Федосов………………………………………………………………………
  • Сәйкестендіру
1.      Қартқожа А) С.Мұқанов
2.      Ботагоз Б) С.Сейфуллин
3.      Тар жол тайғақ кешу В)М.Әуезов
4.      Қилы заман Г)Ж.Аймауытов

 

Бекіту.

Қорытынды: Зымыран сұрақтар негізінде

Бағалау:

Үй тапсырмасы: Тақырып тапсырмаларын орындау, картамен жұмыс жүргізу