Үйсіндердің шаруашылығы мен тұрмысы

69

6-сынып. Ежелгі Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: §17. Үйсіндердің шаруашылығы мен тұрмысы

Сабақтың мақсаты:

  • Үйсіндердің шаруашылығы мен тұрмысы туралы толық мағлұмат бере отырып, оқушыларды қазіргі шаруашылық түрлерімен салыстырту, белсенді, білімді азамат тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Лекция

Әдісі: баяндау

Көрнекілік: карта, суреттер

Сабақтың барысы:  І.Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқу құралын тексеріп түгелдеу
  • Әнұран орындау, «Хабар»
  • Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

  1. Үйсіндер туралы деректер қай ғасырларға жатады?
  2. Ертедегі үйсіндер мекендеген жерлерді картадан көрсет.
  3. Үйсіндердің қоныстары қай жерлерден табылды?
  4. Үйсіндер қай елмен сауда қарым-қатынасын жасаған?
  5. Үйсіндерде бай адамдар қалай өмір сүрген?

Жаңа сабақтың жоспары:

  1. Үйсіндердің мал шаруашылығы
  2. Егіншілік пен отырықшылық
  • Үйсіндер егін алқабын өзен бойларына салған. Егісті суаруға арық суларын да қолданған. Ертедегі деректердің мәлімдеуінше, үйсіндер «ағаш егіп», «қалалар мен елді мекендер салған». Суармалы егістіктер, суландыру жүйесі, бау-бақшалар үйсіндердің астанасы Чигу қаласының айналасында орналасты. Шу мен Кеген өзендерінің жағалауларында қазбалар жүргізген ғалымдар бірнеше көне қаланың орнын тапты.
  1. Түрлі кәсіпшілік.
  • Үйсін қоғамында тоқыма, жіп иіру, тері илеу, тастан, сүйектен қажетті бұйымдар жасау ісі де дамыған. Жіп иіру мен тоқымашылық өнері арқасында күнделікті тіршілікке қажетті киіз басу, жүннен киім тоқу, тігін тігу ісі де өрістеген. Мата тоқу үшін қарапайым, кәдімгі «өрмекке» ұқсас тоқыма кермесі қолданылған.
  1. Үйсіндердің салт-дәстүрі мен діни нанымдары.

Сабақты бекіту:

  1. Үйсіндер қоныс салу үшін қандай жерлерді таңдаған? Малдың қандай түрлері өсірілді? Үйсіндер күнделікті тұрмысқа қажетті қандай бұйымдар жасады? Оларды жасау үшін нені пайдаланды?
  2. Суреттерді пайдалана отырып, үйсіндер жасаған қолөнер заттарына сипаттама бер.

Бағалау:   Үйге тапсырма: §17. Өзін-өзі тексеру сұрақтарына жауап беру.