Калькулятордың көмегімен қарапайым және күрделі есептеулерді жүргізу

36

Сабақтың тақырыбы: «Калькулятордың көмегімен қарапайым және күрделі есептеулерді жүргізу»

Сабақтың мақсаты: 1. Білімділік:

Калькулятор бағдарламасының көмегімен қарапайым және күрделі есептеулерді шешуге, калькулятор бағдарламасының негізгі мүмкіндіктері туралы айту және қосымша ақпаратпен білімдерін толықтыру

  1. Дамытушылық:

Компьютердің басқа программаларын меңгерте отырып, логикалық ойлау қабілетін дамыту, өз ойын жүйелей жеткізе алуға дағдысын қалыптастыру, оқушылардың шеберліктерін, тапқырлықтарын бақылау.

  1. Тәрбиелік:

Компьютермен жұмыс істеу барысында ұқыптылыққа баулу, қауіпсіздік ережесіне байланысты балаларды сақтылыққа үйрету, информатика пәніне деген оң көзқарас пен қызығушылығын арттыру.

Сабақтың түрі:          Ақпараттық сабақ.

Сабақтың әдісі:          Алгоритмдік әдіс.

Көрнекіліктер:            Дербес компьютер, электрондық оқулық, Интерактивті тақта, тест тапсырмалары, ауызша сұрақтарға слайдтар.

Сабақтың барысы:    І. Ұйымдастыру кезеңі:                                  1 мин.

  • Оқушылармен амандасу.
  • Сабақта болмаған оқушыларды түгендеу.
  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.
  • Үй тапсырмасын сұрау 5 мин.

                                      ІІ. Жаңа сабақты түсіндіру                            13 мин.

                                      ІІІ. Тест орындау                                   5 мин.

                                      ІV. Қорытынды: Есептер шығару      18 мин.

  1. Бағалау 2 мин.
  2. Үй тапсырмасы. 1 мин.

Үй тапсырмасын тексеру

  1. Калькулятор бағдарламасын іске қосу жолдары?
  2. Қарапайым (кәдімгі) калькулятор батырмаларының сипаттамасы?
  3. Калькулятордың ішкі жадысының батырмалары?
  4. Үйге берілген есепті тексеру

Жаңа сабақты түсіндіру

Калькулятор бағдарламасының көмегімен күрделі есептерді шешу үшін,  калькулятордың инженерлік типін іске қосу жолдарын көрсету.

Инженерлік калькулятордың түрін көрейік:

Бастау —          Бағдарламалар             Стандартты          Калькулятор

            Түр              Инженерлік

 

Инженерлік калькулятор кәдімгі қарапайым калькуляторға ұқсас, бірақ оның батырмалары көбірек, олардың кейбіреулері 2-3 міндет атқарады.

Бұл калькулятордың көмегімен статистикалық есептеулер жүргізуге орта мәндерді табуға, тригонометриялық функцияларды, логарифмді, дәреже табуды қолдануға болады.

Инженерлік калькулятордың статистикалық есептеулер жүргізуге арналған функционалдық батырмаларымен сендерді таныстырайын және әр батырмасына түсініктеме берейік. (слайд 11)

 

 

Статистикалық есептеулерге арналған диалог терезесі

 

Осы батырмалардың көмегімен қарапайым статистикалық есептеулер жүргізуге болады. Мысалы, берілген сандардың қосындысын, сандардың квадраттарының қосындысын, арифметикалық орта мәнді т.с.с. есептеуге болады.

Мысал 1.
5 адамнан тұратын шағын бөлімнің қызметкерлерінің орта жалақысын есептейік:
1-ші қызметкердің жалақысы – 7500;
2-ші қызметкердің жалақысы – 6500;
3-ші қызметкердің жалақысы – 6000;
4-ші қызметкердің жалақысы – 4000;
5-ші қызметкердің жалақысы – 3500;
орта жалақыны есептеу үшін мына әрекеттерді орындау керек.

Ол үшін мына әрекеттерді орындаймыз:

  1. Инженерлік калькуляторды ашыңдар.
  2. Sta  батырмасын басу керек.
  3. Статистика терезесі ашылады, оны калькулятордың терезесін жаппайтындай етіп тасымалдап, шетке шығарып қой.
  4. Калькуляторға бірінші санды енгізіп, Dat батырмасын шертіп, берілген сан Статистика терезесінде пайда болады.
  5. Dat батырмасын шертіп отырып, қалған төрт санды кезекпен калькуляторға енгіз.
  6. Барлық сандар Статистика терезесіне енгізіліп болғаннан кейін Ave батырмасын шерту керек.

Калькулятордың индикация өрісінде жалақының орта мәні 5500 теңге көрінеді.

Инженерлік калькулятордың функционалдық батырмаларымен таныстыру.

 

 

 

 

 

 

 

Инженерлік калькулятор төрт санау жүйесінде жұмыс істейді: ондық, сегіздік, екілік, он алтылық.

Hex (Hexadecimal) – он алтылық;

Dec (Decimal) – ондық;

Oct (Octal) – сегіздік;

Bin (Binary) – екілік.

Бұл санау жүйелерін біз 8-сыныпта қарастыратын боламыз.

  • Инженерлік калькулятордың қарапайым калькуляторлардан айырмашылығы – ауыстырғыш (дөңгелек) және жалауша (төртбұрышты) терезелері бар.

 

  • Inv (инверсия) терезесінің көмегімен жалаушаларды қойып, батырмада көрсетілген функцияның кері мәнін есептеуге болады.
    Мысал
    Санның квадрат дәрежесін және түбірін табайық
    :

    • Инженерлік калькуляторды ашыңдар.
    • 3 санын енгізіп батырмасын шерткенде, индикация өрісінде 9 саны пайда болады (яғни, 3 санының квадраты есептелді).
    • батырмасын шертіңдер.
    • 25 санын енгізіп, Inv батырмасын, одан соң батырмасын шертіңдер, индикация өрісінде 5 саны көрінеді (Ол 25 санының квадрат түбірінің мәні).
    • 6 санын енгізіп батырмасын шертсе, онда индикация өрісінде 216 саны көрінеді, бұл 6 санының кубы.
    • 64 санын енгізіп Inv, одан соң батырмасын шертсе, онда индикация өрісінде 4 саны көрінеді, ол 64 санының куб түбірінің мәні.

 

 

Тапсырма №1.

1) Нәтижесінде 99 санын алу үшін, 987654321 санындағы цифрлардың арасына + белгісін қою керек? (6)

 

9  8  7  6  5  4  3  2  1  =  99

 

2) Нәтижесінде 100 санын алу үшін, жеті санның арасына + белгісін қойыңдар.

1   2   3   4   5   6   7   =   100

Сандардың қатарын өзгертуге болмайды.

 

3) Кез келген арифметикалық амалдардың көмегімен не бес бірліктен, бес бестіктен 100 санын құрастыр. Бес бестіктен 100 санын екі түрлі тәсілмен құрауға болатынын ескер.

 

1   1   1   1   1   = 100

5   5   5   5   5   = 100

5   5   5   5   5   = 100

 

 

Тапсырма №2

Калькулятордың ішкі жадын пайдалана отырып, келесі амалдарды орында (бір ғана цифрлармен).

324 = 18                       3*(2+4)=18

(2+7)*2*16=288           272+16=288

 

Тапсырма №3    Кестені толтыр.

 

Батыр-

ма

міндеті Батыр-

ма

міндеті
sin x^2
cos ln
tan log
x^y pi

 

  1. IV. Бекіту (оқушылар дәптерлеріне орындайды).

№4                                         №5

37*(3+7)=  370                      33+73=370

48*(4+8)=  576                      43+83=576

147*(14+7)=3087                            143+73=3087

148*(14+8) =3256                  143+83=3256

111*(11+1) =1332                  113+13=1332

12*3*(1+2+3)=216                13+23+33=36

1+3+3+1+3=11

  1. Қорытындылау.

Қарапайым және инженерлік калькулятордың батырмаларын қайталап, оларға түсінік беру.

  1. Бағалау.

VII. Үйге тапсырма: 6.2-тақырыпты оқу.