Мәліметтерді енгізу және шығару операторлары

271

Сабақтың тақырыбы: Мәліметтерді енгізу және  шығару операторлары

Сабактың түрі:          Жаңа тақырыпты меңгеру сабағы

Оқыту формасы:  Блум   жүйесі

Сабақтың барысы:

Психологиялық даярлықты қамтамасыз ету.

1.Білім  (дағдысы бойынша) .Үй тапсырмасын пысықтау, қайталау

сұрақтары.

1.Алгоритм дегеніміз не?Бұл сөз қайдан шыққан?

2.Алгоритмнің негізгі қасиеттері қандай?

3.Алгоритмнің өрнектелу жолдары қандай?

4.Блок-сехма дегеніміз не?Негізгі блоктарга және көмекші блоктарга нелер жатады?

5.Сызықтық,тармақталу және циклдік алгориттдер дегеніміз не?

6.Есепті математикалық түрде өрнектеу дегеніміз не?

Проблемалық сұрақ

     Алгоритмді өмірімен байланыстыруға болама?Нақты мысал келтір

2.Түсіну( дағдысы бойынша)

                     Енгізу,шығару операторларына түсініктеме беру.

Жалпы,файлдардан мәліметтерді оқу және оларға жазу әрекеттерін  Read,Write,Readln,Writeln оператолары орындайды.

Оқу операторы(Read) өңделетін мәліметтердің берілген  мәндерін оқып,операторда көрсетілген айнымалыларға меншіктейді.

Жазылуы: (Read(<айнымалылардың идентиикаторлары>)

Мысалы:Read(a ,b, c)

Программадан үзінді:

Var a: real ;

I:  integer;

X : char ;

Read ( x, I, a  )

Нәтижесі: « n », 30  0.1

Readln операторының  Read операторынан айырмашылығы,Readln операторы қатар жазылса,әрбір келесі енгізу операторына қажетті  мәндер міндетті түрде жаңа жолдан терілуі керек.

Мысалы:

var a,b,c,d: real;                                                        2. Var a.b.c.d   read

Begin                                                                          Begin

Read  (a,b)                                                                Readln  (a,b)

Read( c,d)

Readln (c,d )

Нәтижесі:1,2,3,4                                                  1,2

3,4

Жазу операторы (wrete)  өрнектердің  нәтижесін экранға шығарады.

Жазылуы: wrete(<өрнек>);

Мысалы:wrete(153);(өрнек тұрақты түрде берілген).

  Wrete (a+b/c);  (өрнектің нәтижесі шығады).

  Wrete (нәтижесі,у);(тізбек және айнымалы түрінде).

  Wrete(A[1]); (өрнек индексті айнымалы түрінде).

Ескерту:а) енгізу операторында айнымалылардың  идентификаторы  міндетті түрде үтірмен ажыратылады, соңынан (;) нүкте –үтір қойылады.

б)Егер   Readle  операторы қатар жазылса,әрбір келесі  енгізу  операторына  қажетты мәндер  міндетті  түрде жаңа жолдан терілуі керек.

  1. Талдау (дағдысы бойынша).Енгізу және шығару операторларының ұқсастығы мен айырмашылығын  Венн  диаграммасы арқылы салыстыру.

 

 

Өрнектердің

нәтижесін

экранға

шығарады

Өңделетін мәлімет-

тердің берілген мән-

дерін оқып,оператор-

да көрсетілген

айнымалылырға

меншіктейді

 

 

 

 

Тілдің негізгі оператор-лары

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Алгоритм Программа Блок – схема
 

алг алгоритмнің аты

басы  бүт а,х,у

енгізу а,х

у:=а*х

шығару  у

соңы

 

Program   a1;

Var a,x,y:integer;

Begin

Readln  (a,x)

Y:=a*x;

writeln (‘y=’y );

end.

 

 

 

 

         у
У:=а*х
          а,х
Соңы
Басы

 

4.Қолдану (дағдысы бойынша).

1-мысал.у=а*х бір  айнымалысы бар теңдеу

2.Кітаппен  жұмыс.№ 1,2,3,4 есептер

3.»Жалғасын  тап» ойыны.Ойынның шарты:Берілген есептің  оқушы бастапқы екі жолының   программасын   құрады  да екінші оқушыға жалғайды.Екінші  оқушы  екі жолын  жазады да келесі  оқушы  аяқтайды.

5.Жинақтау (дағдысы бойынша).Әрбір оқушыға жеке  үлестірмелі қағаздар арқылы тапсырма беру.

 

№1

1.Егер х берілген болса ,онда 1-2х +4х-6х  өрнегін  есептеп  шығарындар.

2.Тығыздығы  p   және биіктігі  H болатын сұйықтың  баған  түбіне түсіретін

қысымын  есептеуге арналған программа құр.

 

№2

1.Төртбұрыштың   диагоналін табудың алгоритін  және программасын құр.

2.Егер  х  берілген болса,  онда  4-6х+4х  өрнегін есептеп шығарындар

 

№3

1.Үшбұрыштың   периметрн табудың  програмасын құр.

2.Жылу мөлшері   G=cm (t     -t) формуласы  бойынша есептеуге  арналған

программа  құрындар.

 

                                                        №4

1.Төртбұрыштың ауданын  табудың  программасын құр.

2.Бес сан  берілген.Осы сандардың  квадраттарының арифметикалық

ортасын  табыңдар.

 

№5

1.Төртбұрыштың  периметрін табудың  программасын құр.

2.Массысы  М кг  жүкті  Н биіктікке   бір  қалыпты  көтергенде   атқарған  жұмысты  есептеуге  арналған  программа  құрындар.Еркін  түсу  үдеуі  g=9,81 м /с  деп аталады.

 

№6

1.Шеңбердің  ауданын тап.

2.Есепте:d=b-4ac

 

                                                       №7

1.Қабырғалары   а,в,с   болған  үшбұрыштың  биіктерінің  ұзындығын

есептеуге  арналған  программа  құр.

2.екі жай бөлшекті    қосатын программа құр.

 

                                                       №8

1.Шеңбердің  радиусы  R берілген.Шеңбердің ұзындығын  және  оны

шектейтін   дөңгелектің  ауданын  есептейтін  программа құрыңдар.

2.Қабырғалары а,в,с  болатын  үшбұрыштың  иединаларын  есептеуге

арналған  программа құрындар.

 

6.Баға (сын дағдысы бойынша ). Тест  тапсырмалары

 

 7.Үйге тапсырма.